Đây cũng là lần tuần tra chung thứ 30 kể từ năm 2006 giữa các cơ quan thực thi pháp luật trên biển của hai nước[1].

Trong quá trình thực hiện hoạt động tuần tra chung, biên đội tàu hải cảnh Trung Quốc và Việt Nam đã tiến hành tuần tra theo phương án và tuyến đường đã định sẵn, dọc theo đường phân định trên biển Vịnh Bắc Bộ từ phía Nam lên phía Bắc; kiểm tra, giám sát hoạt động của các tàu thuyền hai nước, đồng thời tiến hành tuyên truyền, giáo dục đối với ngư dân hai nước. Tổng cộng thời gian tuần tra đạt 54 giờ, quãng đường 255,5 hải lý; quan sát, ghi nhận 5 tàu cá đang hoạt động ở khu vực tuần tra, trật tự sản xuất trên biển nhìn chung tốt. Trong thời gian này, hai bên còn tổ chức trao đổi nghiệp vụ thực thi pháp luật, chia sẻ kinh nghiệm, và hoạt động chung đã đạt được hiệu quả như mong đợi[2].

Phía Cảnh sát biển Việt Nam thành lập tổ kiểm tra liên ngành gồm: Cảnh sát biển, Bộ đội biên phòng, Kiểm ngư, Sở nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành ven biển để phối hợp với phía Trung Quốc thực hiện hoạt động tuần tra chung. Hai bên cùng tổ chức hoạt động thả cá giống để tái tạo nguồn lợi thuỷ sản trên biển. Bên cạnh đó, lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam cũng tổ chức Lễ tưởng niệm các liệt sỹ đã anh dũng chiến đấu, hy sinh và bà con ngư dân tử nạn trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ.[3]

Hoạt động tuần tra chung tại Vịnh Bắc Bộ giữa lực lượng hải cảnh Việt Nam và Trung Quốc là biện pháp cụ thể nhằm triển khai nhận thức chung quan trọng của hai Đảng, hai Nhà nước về việc tăng cường hợp tác thực thi pháp luật trên biển giữa lực lượng hải cảnh hai nước; đồng thời thể hiện rõ quyết tâm của lực lượng hải cảnh hai bên trong việc quán triệt và thực hiện các nhận thức chung quan trọng của lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước. Hoạt động này đã trở thành hình mẫu hợp tác thực thi pháp luật trên biển ở Biển Đông, đóng vai trò tích cực trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại Vịnh Bắc Bộ, duy trì trật tự sản xuất nghề cá, cùng nhau đấu tranh chống tội phạm trên biển và giữ gìn an ninh, ổn định khu vực[4].

Hai bên nhất trí cho rằng, đây làm cơ hội để tiếp tục tăng cường trao đổi, liên lạc giữa lực lượng hải cảnh hai nước, làm sâu sắc hơn hợp tác thực chất, xử lý thỏa đáng các tình huống khẩn cấp trên biển, qua đó phát huy vai trò tích cực trong việc cùng duy trì an ninh, ổn định trên biển và xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-  Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược.

Mới đây, trong chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng bí thư Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc, hai bên tiếp tục khẳng định: “Hai bên nhất trí sớm bàn bạc, ký kết Hiệp định hợp tác nghề cá Vịnh Bắc Bộ; tiếp tục triển khai hợp tác thả giống tái tạo và bảo vệ nguồn lợi thủy sản Vịnh Bắc Bộ. Thực hiện tốt Thỏa thuận thiết lập đường dây nóng về các vụ việc phát sinh đột xuất của hoạt động nghề cá trên biển Việt Nam - Trung Quốc và Thỏa thuận hợp tác tìm kiếm cứu nạn trên biển”[5].

Đối với các vấn đề trên biển, hai bên tiếp tục “nhấn mạnh cần kiểm soát tốt hơn và tích cực giải quyết bất đồng trên biển, cùng duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông. Hai bên nhất trí tuân thủ nhận thức chung quan trọng giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, căn cứ Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam - Trung Quốc, kiên trì thông qua hiệp thương hữu nghị, tích cực tìm kiếm các giải pháp cơ bản, lâu dài mà hai bên có thể chấp nhận được, phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, không có các hành động làm phức tạp tình hình, mở rộng tranh chấp, cùng duy trì ổn định trên biển. Thúc đẩy bàn bạc về phân định vùng biển ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ và bàn bạc về hợp tác cùng phát triển trên biển sớm đạt tiến triển thực chất; tích cực triển khai hợp tác trên các lĩnh vực ít nhạy cảm trên biển, tăng cường hợp tác tìm kiếm cứu nạn trên biển”[6].

                                                                              Bùi Thu Hiền

                                               Trung tâm Nghiên cứu Biển Đông và Nam Thái Bình Dương