Vị trí của Khu mới Hùng An

Khu mới Hùng An nằm ở khu vực trung tâm tỉnh Hà Bắc, thuộc vùng lõi giữa Bắc Kinh, Thiên Tân và Bảo Định, có lợi thế rõ rệt về vị trí địa lý và hệ thống giao thông thuận tiện. Phạm vi quy hoạch bao gồm ba huyện Hùng Huyện, Dung Thành, An Tân và một số khu vực lân cận thuộc tỉnh Hà Bắc, cách Bắc Kinh và Thiên Tân đều khoảng 105 km. Hiện nay, Khu mới Hùng An đã xây dựng 4 ga đường sắt cao tốc, 6 tuyến đường sắt và 7 tuyến đường cao tốc; đồng thời quy hoạch tuyến tàu nhanh Bắc Kinh – Hùng An, sau khi đưa vào vận hành sẽ chỉ mất khoảng 59 phút để đến khu thương mại Lize của Bắc Kinh.[1]

Quy mô dự kiến về diện tích, dân số

Theo “Quy hoạch tổng thể Khu mới Hùng An Hà Bắc (2018–2035)” được Quốc vụ viện phê duyệt, diện tích quy hoạch của Khu mới Hùng An khoảng 1770 km². Khu mới thực hiện mô hình phát triển theo cụm đô thị, trong đó khu khởi động có diện tích khoảng 100 km², khu phát triển trung hạn khoảng 200 km² và khu kiểm soát dài hạn khoảng 2000 km². Tính đến tháng 12 năm 2025, dân số thường trú của Khu mới Hùng An đã đạt khoảng 1,4 triệu người, dân số hoạt động trung bình mỗi ngày vượt 1,8 triệu người; trong khu vực có 45 dân tộc thiểu số như Mãn, Hồi, Mông Cổ, Choang, Triều Tiên... Mật độ dân số quy hoạch là 10.000 người/km² nhằm tạo nên bầu không khí đô thị “thoải mái và thư giãn” cho Hùng An. Đến cuối năm 2025, tổng vốn đầu tư tích lũy của Hùng An đã vượt 1.000 tỷ Nhân dân tệ, diện tích phát triển đạt 215 km², tổng diện tích xây dựng đạt 59 triệu m², hơn 5.300 tòa nhà đã được xây dựng.[2]

Ảnh: Trung tâm siêu máy tính của Hùng An – “Bộ não của thành phố”, tác giả, 2026

Về quy hoạch khu Hùng An

Ngày 1/4/2017, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và Quốc vụ viện ban hành Quyết định thành lập Khu mới quốc gia Hùng An Hà Bắc. Việc thành lập Khu mới Hùng An là quyết sách chiến lược quan trọng do Trung ương Đảng Trung Quốc đưa ra nhằm thúc đẩy sự phát triển sâu rộng và sự phối hợp chặt chẽ khu vực Bắc Kinh – Thiên Tân – Hà Bắc. Đây là khu vực mới có ý nghĩa cấp quốc gia tiếp nối sau Đặc khu kinh tế Thâm Quyến và Khu mới Phố Đông Thượng Hải, được Trung Quốc xem là “đại kế nghìn năm, quốc sự trọng đại”.[3] Trong Báo cáo Đại hội XIX của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Tổng Bí thư Tập Cận Bình đã nhấn mạnh lấy việc giải tỏa các chức năng phi thủ đô của Bắc Kinh làm “mấu chốt” để thúc đẩy phát triển phối hợp trục kinh tế Bắc Kinh – Thiên Tân – Hà Bắc; quy hoạch ở tầm cao và xây dựng theo tiêu chuẩn cao đối với Khu mới Hùng An.

Ngày 14/4/2018, Trung ương Đảng và Quốc vụ viện Trung Quốc phê duyệt “Đề cương quy hoạch Khu mới Hùng An Hà Bắc”. Tháng 12/2018, Quốc vụ viện chính thức phê duyệt “Quy hoạch tổng thể Khu mới Hùng An Hà Bắc (2018–2035)”. Tổng Bí thư Tập Cận Bình nhiều lần nhấn mạnh “phải quy hoạch rõ ràng từng tấc đất rồi mới khởi công xây dựng” cũng như kiên trì quan điểm “tầm nhìn thế giới, tiêu chuẩn quốc tế, đặc sắc Trung Quốc, định vị tầm cao” trong chiến lược quy hoạch Hùng An nhằm xây dựng khu trình diễn phát triển đổi mới, thể hiện quan điểm phát triển mới của nước này.[4]

Mục tiêu giai đoạn trong quy hoạch Khu mới Hùng An

Mục tiêu quy hoạch của Khu mới Hùng An được Trung Quốc triển khai theo ba giai đoạn ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.

Đến năm 2022, cơ sở hạ tầng khu khởi động cơ bản hoàn thành, diện mạo ban đầu của đô thị bước đầu hình thành, việc tiếp nhận chức năng phi thủ đô từ Bắc Kinh đạt được hiệu quả ban đầu.

Đến năm 2035, cơ bản xây dựng hoàn chỉnh một thành phố xã hội chủ nghĩa hiện đại trình độ cao với đặc trưng xanh, carbon thấp, mở cửa đổi mới, thông minh thông tin, thích hợp sinh sống và làm việc, có sức cạnh tranh và tầm ảnh hưởng mạnh, con người và thiên nhiên hài hòa cùng phát triển. Chức năng đô thị của Hùng An ngày càng hoàn thiện, mạng lưới giao thông thuận tiện và hiệu quả, hệ thống hạ tầng hiện đại đồng bộ, hệ thống đổi mới sáng tạo cơ bản hình thành, ngành công nghiệp công nghệ cao dẫn dắt phát triển, môi trường sinh thái hồ Bạch Dương Điện và chất lượng không khí khu vực được cải thiện căn bản.

Đến giữa thế kỷ XXI, Trung Quốc đặt mục tiêu xây dựng toàn diện thành phố xã hội chủ nghĩa hiện đại chất lượng cao, trình độ cao, trở thành một cực quan trọng của cụm đô thị đẳng cấp thế giới Bắc Kinh – Thiên Tân – Hà Bắc. Hệ thống và năng lực quản trị ở Hùng An hiện đại hóa toàn diện, kinh nghiệm và thành quả cải cách mở cửa được phổ biến rộng rãi trên toàn quốc, hình thành tầm ảnh hưởng quốc tế mạnh mẽ.[5]

Định vị chiến lược của Khu mới Hùng An được xác định là xây dựng khu đô thị mới xanh, sinh thái và đáng sống; khu dẫn đầu phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo; khu trình diễn phát triển phối hợp; khu tiên phong phát triển mở cửa; nỗ lực xây dựng khu trình diễn phát triển đổi mới thực hiện quan điểm phát triển mới.[6]

Ảnh: Hùng An – Dự án mang tính đại kế nghìn năm của Trung Quốc, tác giả, 2026

Hùng An và quy hoạch “đại kế nghìn năm”

“Quy hoạch tổng thể Khu mới Hùng An Hà Bắc (2018–2035)” đã được Trung Quốc ban hành nhằm thể hiện quan điểm, nội dung và phương hướng quy hoạch của khu vực này.

Lĩnh vực sinh thái:

Xây dựng mô hình không gian sinh thái “một hồ, ba dải, chín khu, nhiều hành lang”. Tỷ lệ che phủ rừng tăng từ 11% trước khi thành lập lên 35,1%; chất lượng nước hồ Bạch Dương Điện liên tục 5 năm duy trì ổn định ở tiêu chuẩn loại III, “viên ngọc sáng Hoa Bắc” tái hiện cảnh nước trong bờ xanh. “Rừng xanh ngàn năm” được Bộ Tài nguyên thiên nhiên đưa vào danh sách các trường hợp điển hình về hiện thực hóa giá trị sản phẩm sinh thái, đạt mục tiêu “3 km vào rừng, 1 km vào vành đai rừng, 300 m vào công viên, khắp nơi đều có vườn hoa”.

Lĩnh vực công nghiệp:

Lấy China SatNet (Công ty mạng lưới Vệ tinh) làm hạt nhân phát triển ngành thông tin không gian và internet vệ tinh, với mục tiêu tập trung được 67 doanh nghiệp; ngành trí tuệ nhân tạo tập trung được khoảng 90 doanh nghiệp; ngành vật liệu mới phát triển mạnh mẽ. Tại Hùng An, sáu cụm ngành gồm thông tin không gian và internet vệ tinh, trí tuệ nhân tạo, vật liệu mới, công nghệ số, công nghệ tài chính và năng lượng xanh đang dần hình thành.

 Lĩnh vực giao thông:

Xây dựng mạng lưới giao thông tổng hợp lập thể ba tầng: lòng đất, mặt đất, trên không. Trong đó, không gian ngầm thông suốt trong mọi điều kiện thời tiết, giao thông mặt đất thuận tiện hiệu quả và hành lang trên không phục vụ bay tầm thấp. Tỷ lệ bao phủ trạm giao thông công cộng trong bán kính 500 m tại khu vực xây mới vượt 95%; 47 tuyến đường chính thực hiện điều phối “làn sóng xanh” hai chiều; xây dựng 560 km làn đường chuyên dụng cho xe đạp; tỷ lệ di chuyển bằng phương tiện giao thông xanh đạt 66,12%.

Lĩnh vực dịch vụ công:

220 mô hình dịch vụ cộng đồng “nhỏ mà đẹp” hiện diện khắp nơi; “Thẻ Hùng An” thực hiện liên thông giữa Bắc Kinh và Hùng An trong sáu lĩnh vực như dịch vụ an sinh xã hội, giao thông công cộng, khám chữa bệnh và mua thuốc; tiêu chuẩn đóng quỹ nhà ở được đồng bộ với Bắc Kinh.

Lĩnh vực thành phố xanh và thông minh:

Kiên trì phát triển xanh và carbon thấp, tỷ lệ công trình mới đạt tiêu chuẩn công trình xanh cao cấp đạt 100%; xây dựng 22 dự án trình diễn công trình gần như không tiêu thụ năng lượng và công trình không carbon.[7]

Lộ trình quy hoạch phát triển của Hùng An

Giai đoạn thứ nhất (2017–2018): Giai đoạn lập quy hoạch và thiết kế cấp cao nhất: Hoàn thành việc biên soạn và phê duyệt “Đề cương quy hoạch Khu mới Hùng An Hà Bắc” và “Quy hoạch tổng thể Khu mới Hùng An Hà Bắc (2018–2035)”, đặt nền tảng thể chế cho “đại kế nghìn năm”.

Giai đoạn thứ hai (2019–2025, thời kỳ “Kế hoạch 5 năm lần thứ 14”): Giai đoạn xây dựng quy mô lớn. Từ “một tờ giấy trắng” đến “vươn mình phát triển”, tổng vốn đầu tư tích lũy vượt 1.000 tỷ Nhân dân tệ; trong thời kỳ “Kế hoạch 5 năm lần thứ 14” duy trì quy mô đầu tư khoảng 200 tỷ Nhân dân tệ mỗi năm. Đợt đầu các doanh nghiệp nhà nước trung ương như China Huaneng, China SatNet, Sinochem China chính thức chuyển đến hoạt động; hơn 400 cơ quan và tổ chức trực thuộc doanh nghiệp trung ương tập trung phát triển tại Hùng An.[8] Năm 2020 bước vào giai đoạn xây dựng quy mô lớn mới; năm 2022 diện mạo đô thị bắt đầu hình thành; năm 2023 bước vào giai đoạn vừa xây dựng quy mô lớn vừa tiếp nhận chức năng giải tỏa.

Giai đoạn thứ ba (2026–2030, thời kỳ “Kế hoạch 5 năm lần thứ 15”): Giai đoạn nâng cao chất lượng và năng lực phát triển

Đây là giai đoạn then chốt để Hùng An chuyển từ “khu mới” sang “thành phố”, thực hiện phát triển vượt bậc chất lượng cao; thúc đẩy song song “xây dựng quy mô lớn” và “tiếp nhận giải tỏa”; đồng thời thực hiện “thúc đẩy cùng lúc ba nội dung” (ba cùng thúc đẩy) gồm xây dựng chất lượng cao, quản lý trình độ cao và phát triển tiếp nhận giải tỏa chất lượng cao.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là: khu khởi động trở thành khu trình diễn phát triển tiên phong của thành phố hiện đại; khu xuất phát cơ bản trở thành khu trung tâm đô thị hiện đại; mô hình thành phố theo cụm cơ bản hình thành; vai trò thúc đẩy phát triển chất lượng cao của việc tiếp nhận giải tỏa được phát huy đầy đủ; hệ thống công nghiệp hiện đại lấy công nghệ cao và đổi mới sáng tạo làm động lực cơ bản hình thành; đạt được hiệu quả quan trọng trong việc xây dựng mô hình thành phố phát triển xanh. Tập trung nguồn lực thúc đẩy xây dựng khu khởi động, đẩy nhanh xây dựng khu tập trung công nghiệp công nghệ cao tại khu xuất phát và khu Zan’Gang; thúc đẩy các dự án trọng điểm như đường sắt Thạch Gia Trang – Hùng An, đường sắt cao tốc Hùng An – Hân Châu, đường sắt cao tốc Hùng An – Thương Khâu; tiếp tục hoàn thiện mạng lưới giao thông đối ngoại.[9]

Giai đoạn thứ tư (2035 và sau đó): Giai đoạn hoàn thiện toàn diện

Đến năm 2035 cơ bản xây dựng hoàn chỉnh thành phố xã hội chủ nghĩa hiện đại trình độ cao; đến giữa thế kỷ này xây dựng toàn diện thành phố xã hội chủ nghĩa hiện đại chất lượng cao, trình độ cao, trở thành một cực quan trọng của cụm đô thị đẳng cấp thế giới Bắc Kinh – Thiên Tân – Hà Bắc.[10]

            Có thể thấy việc xây dựng thành phố Hùng An thành thành phố của tương lai nằm trong tầm nhìn thế kỷ của Trung Quốc trong việc biến trục kinh tế Bắc Kinh – Thiên Tân – Hà Bắc thành điểm nhấn về cụm đô thị chất lượng cao trong thế kỷ XXI.

Trần Thị Thuỷ bt