Từ năm 2026, chính quyền Thủ đô Seoul, Hàn Quốc bắt tay vào triển khai “Kế hoạch 9988 Seoul” (Kế hoạch) nhằm tăng cường phúc lợi cho người già và xây dựng một thành phố khoẻ mạnh với nguồn kinh phí lớn nhất từ trước tới nay. Kế hoạch được kì vọng là một đối sách hiệu quả trong bối cảnh Hàn Quốc đã bước vào giai đoạn dân số siêu già với hơn 10 triệu người cao tuổi, chiếm 20% dân số vào cuối năm 2024 và người dân thủ đô Seoul trên thực tế có 12 năm cuối đời sống cùng bệnh tật[1]. Kế hoạch đã được Seoul phê duyệt vào tháng 5 năm 2025, trong đó, các con số 9988 chứa đựng mục tiêu của Kế hoạch là mang lại sức sống (88 theo cách đọc của người Hàn Quốc) cho người cao tuổi (99 chỉ số tuổi cao), giai đoạn 2026-2030 được đầu tư ngân sách tới 3.400 tỷ won (2,5 tỷ USD). Kế hoạch tập trung chăm sóc cho người già và người dân tại thủ đô với 4 mục tiêu, 14 dự án trọng tâm nhằm xây dựng thủ đô Seoul thành một thành phố rèn luyện sức khoẻ 365 ngày, thành phố thực phẩm lành mạnh, thành phố người già khoẻ mạnh và thành phố khoẻ mạnh. Trong đó, mục tiêu thành phố người già khoẻ mạnh được chú trọng nhất, tập trung cho 4 lĩnh vực gồm chăm sóc, kinh tế, giải trí, môi trường với 10 dự án trọng tâm.

Thứ nhất, Kế hoạch tăng cường mở rộng cơ sở chăm sóc sức khoẻ cho người già bao gồm cả sức khoẻ thể chất và sức khoẻ trí tuệ. Hệ thống chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại địa phương được đầu tư tăng cường như mở rộng quy mô các trung tâm người cao tuổi và trung tâm chăm sóc ban ngày, xây dựng mới các trung tâm chuyên biệt phục vụ bệnh nhân sa sút trí tuệ nặng tại mỗi quận huyện. Số giường bệnh cho người già tại 4 bệnh viện lớn của thành phố tăng từ 145 giường lên 224 giường vào năm 2027. Trung tâm chăm sóc ban ngày tăng từ 13 cơ sở năm 2025 lên 43 cơ sở năm 2026 và đạt con số 100 vào năm 2030, phục vụ cho 80 ngàn người cao tuồi.

Hình ảnh quảng bá cho Kế hoạch Seoul 9988, Thành phố đặc biệt Seoul:  https://scpm.seoul.go.kr/seoul-policy/evt0190

Thứ hai, Kế hoạch tăng cường hỗ trợ tự chủ tài chính cho người già với các hỗ trợ đa dạng. Thủ đô Seoul sẽ cung cấp 330.000 việc làm dành cho người cao tuổi thông qua hợp tác công-tư, phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và doanh nghiệp tạo thu nhập ổn định, phù hợp với năng lực và sức khoẻ của người già. Trong đó, năm 2026 sẽ cung cấp 50 ngàn việc làm cho người cao tuổi. Các chương trình giáo dục tài chính cá nhân, hỗ trợ điều chỉnh nợ và tư vấn tài chính 1:1 cho người già cũng được triển khai nhằm giảm thiểu thiệt hại từ các vụ lừa đảo tài chính nhắm vào đối tượng người già.

Thứ ba, Kế hoạch sẽ tận dụng các trường học dư thừa hoặc khu đất công chưa sử dụng để xây dựng không gian văn hóa phức hợp dành cho người cao tuổi. Kế hoạch cũng lên kế hoạch mở rộng hệ thống sân golf trong nhà và ngoài trời với 150 địa điểm dành cho người cao tuổi nhằm khuyến khích lối sống năng động, khoẻ mạnh. Kế hoạch cũng từng bước mở rộng chương trình học tập suốt đời cho người trên 70 tuổi, các khóa học Nhân văn và chương trình hoạt động xã hội dành cho người đã nghỉ hưu nhằm tăng cường kết nối, hoà nhập xã hội, đóng góp xã hội cho người cao tuổi.

Thứ tư, Kế hoạch sẽ xây dựng môi trường an toàn, thân thiện với người cao tuổi. Thủ đô Seoul sẽ cung cấp 16.000 nhà ở mới và hỗ trợ cải tạo hệ thống an toàn trong các nhà ở hiện hành phục vụ người cao tuổi. Thủ đô cũng thúc đẩy phát triển “AgeTech” (công nghệ lão khoa) ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT) để xây dựng hệ sinh thái chăm sóc thông minh, phục vụ đời sống và sức khỏe người cao tuổi. Thủ đô cũng sẽ thiết lập "mạng lưới thành phố thân thiện với người cao tuổi," thông qua hợp tác công-tư để cung cấp các dịch vụ liên quan thông qua cổng thông tin dành riêng cho người cao tuổi[2].

Điểm đặc biệt đáng chú ý của Kế hoạch là không chỉ tập trung cho người cao tuổi mà mở rộng cho các đối tượng ở các lứa tuổi khác nhau nhằm hướng thế hệ trẻ có một tuổi già khoẻ mạnh. Bên cạnh việc tạo ra các không gian rèn luyện sức khoẻ và đảm bảo thực phẩm an toàn, Ứng dụng Bác sĩ cổ tay 9988 được Kế hoạch tăng cường hỗ trợ phát triển áp dụng cho toàn bộ người dân thủ đô Seoul trên 18 tuổi. Thông qua ứng dụng, người già được hướng dẫn rèn luyện sức khoẻ, theo dõi và ghi chép các chỉ số sức khoẻ hàng ngày, tham vấn 1:1 trực tuyến với bác sĩ, tiếp nhận các kiến thức về sức khoẻ. Người dân các lứa tuổi thông qua ứng dụng có thể theo dõi và quản lí các chỉ số sức khoẻ, xây dựng thực đơn và lối sống khoẻ mạnh phù hợp. Những người trẻ, đặc biệt là người sống một mình khó có động lực luyện tập, thông qua ứng dụng được khuyến khích rèn luyện sức khoẻ, lối sống lành mạnh như đang tham gia một trò chơi tích điểm. Ứng dụng cũng cung cấp các dịch vụ quản lí sức khoẻ và theo dõi cho sản phụ đảm bảo vượt qua sự cô đơn trong thai kì[3]. Người sử dụng ứng dụng được tích điểm sau khi đi bộ với mức 8 ngàn bước (5 ngàn bước đối với người trên 70) tuổi hàng ngày sẽ được tích điểm (1 điểm = 1 won Seoul Pay) và có thể chi tiêu tại 280 ngàn địa điểm gồm nhà thuốc, nhà hàng, cửa hàng tiện lợi trong thành phố[4]. Ngoài ra, sức khoẻ nhận thức được chú trọng không chỉ với đối tượng người cao tuổi mà còn dành cho cả những người từ 45 tuổi trở lên nhằm kiểm soát bệnh suy giảm trí tuệ từ sớm. Các dự án cộng đồng liên quan tới bệnh Alzheimer được mở rộng đối tượng và quy mô. Về tổng thể, Kế hoạch đang song song chăm sóc toàn diện cho người cao tuổi hiện tại và chuẩn bị một tuổi già khoẻ mạnh cho thế hệ 2040 của thủ đô Seoul.

Việt Nam đang đứng trước nguy cơ già hoá dân số, giảm sinh nhanh chóng. Đồng thời, mặc dù tuổi thọ của người cao tuổi Việt Nam được nâng lên nhưng thời gian sống cùng bệnh tật lại khá dài. Do đó, một số giải pháp đột phá tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã được Bộ Chính trị ban hành trong Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025. Để thực hiện hiệu quả các giải pháp này, mô hình thành phố khoẻ mạnh của Thủ đô Seoul, Hàn Quốc thuộc Kế hoạch Seoul 9988 với các mục tiêu, nội dung cụ thể là một gợi ý hữu ích cho các thành phố Việt Nam nói riêng và các địa phương nói chung trong việc xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện của riêng mình.

Nguyễn Thị Thắm

Trung tâm Nghiên cứu Hàn Quốc và Triều Tiên