Tại Campuchia, các hoạt động lừa đảo trực tuyến không chỉ diễn ra ở những địa bàn nổi cộm như Poipet (thuộc tỉnh Banteay Meanchey), Bavet (thuộc tỉnh Svay Rieng) và Phnom Penh mà còn xuất hiện ở nhiều địa phương khác trên cả nước. Đây đồng thời cũng là vấn đề mang tính xuyên biên giới, cần có sự phối hợp giải quyết của các quốc gia có liên quan. Mặc dù trước đây Chính phủ Hoàng gia Campuchia đã cam kết triệt phá các hoạt động lừa đảo trực tuyến thông qua việc tăng cường điều tra và hợp tác xuyên biên giới với các quốc gia láng giềng, song hiệu quả đạt được còn hạn chế. Đứng trước thực trạng đó, Chính phủ Campuchia xác định cần phải tiến hành một chiến dịch truy quét có hệ thống với quyết tâm chính trị cao nhằm giải quyết triệt để vấn nạn lừa đảo trực tuyến[1]. Thông qua chiến dịch này, Campuchia kỳ vọng sẽ xóa bỏ được mạng lưới lừa đảo trực tuyến đồng thời khôi phục được hình ảnh đất nước trong mắt cộng đồng quốc tế.

Với quyết tâm đó, vào tháng 02/2025, Chính phủ Hoàng gia Campuchia đã chính thức thành lập Ủy ban phòng, chống lừa đảo trực tuyến (Commission for Combating Online Scams) do Thủ tướng Hun Manet đứng đầu. Đóng vai trò là một lực lượng đặc nhiệm cấp cao, Ủy ban này bao gồm các thành viên chủ chốt của Chính phủ, có nhiệm vụ triển khai các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và trấn áp các hoạt động lừa đảo trực tuyến; đồng thời phối hợp với các Bộ, ban ngành liên quan và hợp tác với các đối tác quốc tế để giải quyết vấn đề tội phạm mạng xuyên quốc gia. Ủy ban có nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ với Ban Thư ký của Ủy ban Quốc gia phòng, chống tội phạm mạng (National Counter-Cybercrime Committee). Ủy ban Quốc gia về phòng, chống tội phạm mạng hoạt động thông qua sáu nhóm công tác chuyên trách bao gồm: nghiên cứu và điều tra, công nghệ thông tin, hoạt động và quy trình, hợp tác và quan hệ quốc tế, quan hệ công chúng và truyền thông, công tác chung[2]. Bên cạnh đó, ngày 30/03/2026, Quốc hội Campuchia cũng đã chính thức thông qua Dự thảo Luật chống tội phạm mạng. Theo dự luật mới, lừa đảo trực tuyến đã được xác định là tội danh hình sự, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để Campuchia tăng cường đấu tranh và nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm mạng[3]. Những hành động quyết đoán trên cho thấy quyết tâm cao của Chính phủ Hoàng gia Campuchia trong cuộc chiến xóa bỏ các mạng lưới lừa đảo trực tuyến ở quốc gia này.

Các nghi phạm lừa đảo trực tuyến bị bắt.

Nguồn: https://www.akp.gov.kh/post/detail/343021

Để hiện thực hóa những mục tiêu trên, ngay sau cuộc họp đầu tiên của Ủy ban phòng, chống lừa đảo trực tuyến vào ngày 27/06/2025, Chính phủ Hoàng gia Campuchia đã tiến hành một chiến dịch truy quét quy mô lớn kéo dài một tháng (từ ngày 27/6 đến ngày 22/7/2025) nhằm trấn áp các hoạt động lừa đảo trực tuyến. Với chiến dịch này, cơ quan chức năng đã truy quét 138 địa điểm tại Phnom Penh và 16 tỉnh, bắt giữ hơn 3.000 nghi phạm. Trong số những nghi phạm bị bắt giữ, phần lớn là người Trung Quốc (1.028 người). Ngoài ra, còn có người của các nước khác như  Indonesia, Ấn Độ, Bangladesh, Việt Nam, Thái Lan, Nepal. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng đã thu giữ nhiều tang vật, bao gồm: máy tính, điện thoại di động, súng, đạn, chất nghi là ma túy…  đồng thời phối hợp với Tổng cục Di trú để hồi hương các công dân nước ngoài có liên quan. Với những kết quả đạt được, chiến dịch này cho thấy quyết tâm cao của Campuchia trong cuộc chiến chống tội phạm mạng xuyên biên giới và bảo vệ các nạn nhân của hoạt động lừa đảo trực tuyến[4].

Sau chiến dịch trên, Campuchia tiếp tục đẩy mạnh hoạt động triệt phá các tổ chức lừa đảo trực tuyến quy mô lớn trên phạm vi cả nước. Theo số liệu thống kê, từ tháng 07/2025 đến ngày 20/08/2026, lực lượng chức năng Campuchia đã điều tra 793 địa điểm tình nghi, trong đó tiến hành truy quét thực tế 624 địa điểm, tạm giữ gần 30.000 nghi phạm thuộc 39 quốc tịch. Bên cạnh đó, nước này cũng đã giải cứu và trục xuất 58.266 công dân nước ngoài về nước[5]. Các nhà chức trách đã phong tỏa hơn 300 triệu USD trong các tài khoản ngân hàng có liên quan đến lừa đảo trực tuyến, đồng thời lập hồ sơ và chuyển đến tòa án 408 vụ việc, tạm giam 3.927 nghi phạm chờ xét xử. Tương tự, các quan chức cấp cao và các cán bộ thực thi pháp luật bị tình nghi có liên quan cũng bị xử lý theo luật pháp. Trên thực tế, lực lượng chống tham nhũng Campuchia đã tiến hành xử lý 4 vụ việc, bắt giữ 15 quan chức và cán bộ có liên quan. Đến nay, Campuchia về cơ bản đã kiểm soát được các hoạt động lừa đảo trực tuyến quy mô lớn và không còn khu tổ hợp lừa đảo trực tuyến nào trên toàn quốc[6].

Một số tang vật của tội phạm lừa đảo trực tuyến.

Nguồn: https://www.akp.gov.kh/post/detail/343021

Trong một phát ngôn gần đây vào tháng 9/2026, Thủ tướng Hun Manet đã tái cam kết đấu tranh chống lừa đảo trực tuyến đồng thời khẳng định sẽ không để Campuchia trở thành nơi trú ẩn cho loại tội phạm này. Ông cho rằng Campuchia đã triển khai các biện pháp quyết liệt thông qua một chiến dịch thống nhất, huy động được sự tham gia của toàn bộ bộ máy chính phủ và xã hội. Chính phủ Hoàng gia Campuchia đã thực thi chính sách không khoan nhượng, không có ngoại lệ và không lùi bước. Những nỗ lực này không chỉ nhằm xóa sổ mạng lưới tội phạm hiện hữu mà còn hướng tới khôi phục hình ảnh quốc gia, vực lại niềm tin của cộng đồng quốc tế đối với Campuchia[7].

Như vậy, cùng với sự ra đời của Ủy ban phòng, chống lừa đảo trực tuyến, trong hơn một năm qua, Chính phủ Hoàng gia Campuchia đã đẩy mạnh chiến dịch chống lừa đảo trực tuyến trên phạm vi cả nước. Về cơ bản, chiến dịch đã đạt được những kết quả tích cực khi triệt phá hàng trăm tụ điểm lừa đảo trực tuyến và bắt giữ hàng chục nghìn nghi phạm lừa đảo, góp phần xóa sổ các khu phức hợp lừa đảo trực tuyến trong nước. Thành công này thể hiện cam kết chính trị và quyết tâm của Chính phủ Hoàng gia Campuchia trong xử lý tội phạm trực tuyến, tăng cường an ninh mạng cũng như an ninh kinh tế- xã hội. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các mạng lưới tội phạm ở Campuchia đang thay đổi phương thức hoạt động sau khi các khu phức hợp quy mô lớn bị triệt phá. Một số nhóm đã chuyển sang hoạt động nhỏ lẻ và phân tán, ẩn nấp trong các nhà khách, căn hộ chung cư, bất động sản cho thuê, phương tiện giao thông và các quán cà phê. Do đó, chính quyền Campuchia được kỳ vọng sẽ tiếp tục điều tra và truy quét các hoạt động này. Bên cạnh đó, Campuchia cũng cần tăng cường khuôn khổ pháp lý nhằm ngăn chặn tình trạng lừa đảo trực tuyến tái diễn. Cuối cùng, lừa đảo trực tuyến là một vấn đề mang tính xuyên biên giới; các mạng lưới lừa đảo xuyên quốc gia luôn tiềm ẩn khả năng hình thành và phát triển. Thực tế này đòi hỏi Campuchia phải có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa với các quốc gia, đặc biệt là các nước láng giềng nhằm ngăn chặn nguy cơ tái diễn của loại tội phạm này[8] .

Vũ Thị Hải Hà

Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á

Viện Nghiên cứu Châu Á- Thái Bình Dương