Nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. và Phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Philippines từ ngày 31/5 đến 1/6.

Chuyến thăm diễn ra vào thời điểm mang tính biểu tượng cao, tạo xung lực mạnh mẽ để nâng tầm hợp tác song phương trong bối cảnh cục diện khu vực và thế giới đang có nhiều biến động nhanh chóng, đòi hỏi sự gắn kết chặt chẽ hơn bao giờ hết giữa các quốc gia thành viên ASEAN.

Đây là lần đầu tiên lãnh đạo cao nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam có chuyến thăm chính thức tới Philippines. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 11 năm xác lập quan hệ Đối tác Chiến lược.

Đây cũng là thời điểm mang tính bản lề khi Philippines đảm nhận cương vị Chủ tịch luân phiên của ASEAN, qua đó mở ra cơ hội để hai bên tăng cường phối hợp chiến lược, thúc đẩy đoàn kết nội khối và nâng cao vai trò trung tâm của ASEAN trong bối cảnh khu vực đang đối mặt với nhiều biến động địa chính trị và kinh tế.

Với phương châm tin cậy chính trị, đột phá phát triển và kiến tạo hòa bình, chuyến thăm khẳng định sự coi trọng đặc biệt của Việt Nam đối với Philippines, một trong những đối tác hợp tác hàng đầu của Việt Nam tại khu vực.

Sau nửa thế kỷ đồng hành và phát triển, hợp tác giữa Việt Nam và Philippines không ngừng được mở rộng trên nhiều lĩnh vực nhờ những điểm tương đồng về vị trí địa chiến lược, quy mô dân số, nhu cầu phát triển kinh tế tự cường và lợi ích an ninh cốt lõi. Trên nền tảng đó, quan hệ kinh tế và thương mại đã có những bước tiến vượt bậc, trở thành một trong những trụ cột thực chất nhất của mối quan hệ song phương.

Tính đến hết năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đã tiến sát mốc 10 tỷ USD và Philippines hiện đứng vị trí thứ 32 trên tổng số các quốc gia và vùng lãnh thổ có dòng vốn đầu tư trực tiếp vào Việt Nam. Việt Nam là đối tác cung ứng gạo lớn nhất, chiếm trên 80% thị phần nhập khẩu của Philippines, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh lương thực cho nước bạn.

Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống, hai nền kinh tế cũng đang mở rộng nhanh chóng sang các mảng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số, chuyển đổi xanh, mở ra không gian phát triển mới và năng động cho doanh nghiệp hai nước.

Song song với hợp tác kinh tế, chính trị và an ninh biển tiếp tục là trụ cột then chốt định hình mối quan hệ song phương bền vững. Là hai quốc gia biển có lợi ích chiến lược đan xen trực tiếp tại Biển Đông, Việt Nam và Philippines cùng chia sẻ tầm nhìn chung về việc duy trì một vùng biển hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải và hàng không. Hai nước kiên trì lập trường giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, tôn trọng tuyệt đối luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gia tăng, hai bên cũng nỗ lực thúc đẩy đoàn kết nội khối và duy trì vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc an ninh khu vực đang định hình.

Từ những nền tảng vững chắc đó, chuyến thăm cấp Nhà nước lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ góp phần củng cố sự tin cậy chính trị, tạo bước đệm để hai nước rà soát, đánh giá toàn diện chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược giai đoạn hiện tại, đồng thời định hình một khuôn khổ hợp tác mới sâu sắc hơn, toàn diện hơn nhằm tương xứng với tiềm năng và nhu cầu chiến lược của cả hai bên trong kỷ nguyên số.

Về mặt kinh tế và đầu tư, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư và an ninh lương thực giữa hai nước, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và cung ứng gạo. Trên cơ sở quan hệ hợp tác ngày càng mở rộng, hai bên cũng có thể tăng cường phối hợp trong các lĩnh vực mới như kinh tế số, chuyển đổi xanh và năng lượng bền vững nhằm thích ứng với các xu hướng phát triển mới của khu vực và thế giới.

Trong lĩnh vực an ninh - quốc phòng, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ mở ra các cơ chế đối thoại mới thực chất hơn giữa bộ quốc phòng và lực lượng cảnh sát biển hai nước. Việc tăng cường chia sẻ thông tin tình báo hàng hải, phối hợp diễn tập tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ trên biển và hợp tác quản lý tài nguyên biển, hợp tác biển xanh sẽ góp phần xây dựng lòng tin chiến lược sâu sắc.

Bên cạnh đó, mối quan hệ ngoại giao nhân dân giữa hai nước sẽ được củng cố. Các hoạt động giao lưu văn hóa, hợp tác giáo dục và kết nối du lịch được kỳ vọng sẽ tạo sự hiểu biết sâu sắc giữa thế hệ trẻ hai nước.

Việc bảo đảm quyền lợi và tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam sinh sống, làm việc, học tập tại Philippines cũng như cộng đồng doanh nghiệp Philippines tại Việt Nam sẽ là chất keo kết dính, xây dựng nền tảng xã hội vững chắc cho mối quan hệ hữu nghị bền vững qua nhiều thế hệ.

Trong khuôn khổ chuyến thăm lần này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến sẽ tiến hành hội đàm cấp cao với Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., hội kiến các nhà lãnh đạo Nghị viện Philippines và đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp lớn nhằm tìm kiếm các cơ hội đầu tư mang tính bước ngoặt.

Dự kiến, lãnh đạo hai nước sẽ chứng kiến lễ ký kết một loạt văn kiện hợp tác mang tính chiến lược trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, nông nghiệp công nghệ cao, an ninh hàng hải và chuyển đổi số.

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng sẽ tạo ra một xung lực mới, không chỉ mở ra chương mới thực chất và hiệu quả hơn cho quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Philippines mà còn đóng góp thiết thực vào một ASEAN tự cường, gắn kết và phát triển thịnh vượng.

TS Nguyễn Ngọc Lan, Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam

Mở ra chương mới cho quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Philippines | Báo Dân trí