Đổi mới sáng tạo – Động lực cho sự phát triển bền vững

Trong bối cảnh thế giới và khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đang trải qua những chuyển dịch sâu sắc về kinh tế, công nghệ và địa chính trị, đổi mới sáng tạo không còn là một lựa chọn, mà đã trở thành yếu tố sống còn. Đây chính là chìa khóa giúp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh và giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng hay chuyển đổi số.

Châu Á - Thái Bình Dương hiện đang là một trong những trung tâm đổi mới sáng tạo năng động nhất thế giới, dẫn đầu trong nhiều lĩnh vực công nghệ cốt lõi như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, năng lượng tái tạo và kinh tế số. Việc Việt Nam đẩy mạnh hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia không chỉ khẳng định vị thế nội tại mà còn tăng cường khả năng hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đổi mới sáng tạo – Trọng tâm trong chủ trương, định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước

Nhận thức rõ tầm quan trọng cốt lõi của khoa học, công nghệ và sáng tạo, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, nghị quyết mang tính đột phá nhằm đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng hàng đầu. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Các Nghị quyết, chính sách hành động của Chính phủ và Quốc hội (như Nghị quyết số 02/NQ-CP, Nghị quyết số 193/2025/QH15), thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo hành lang pháp lý thuận lợi thúc đẩy các mô hình kinh tế mới, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và nâng cao chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) của Việt Nam.

Sự đồng bộ từ đường lối chính trị đến cơ chế điều hành đã và đang tạo ra xung lực mới, đưa Việt Nam từng bước khẳng định vị thế là một trong những hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động hàng đầu khu vực Châu Á - Thái Bình Dương

Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương: Quán triệt và cụ thể hóa các Nghị quyết vào thực tiễn

Là đơn vị nghiên cứu chiến lược và tham mưu chính sách, Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương luôn quán triệt sâu sắc tinh thần các Nghị quyết của Đảng, tích cực biến chủ trương thành các chương trình hành động thiết thực:

-       Tham mưu và tư vấn chính sách chất lượng cao: Chủ động nghiên cứu các mô hình phát triển, kinh nghiệm quốc tế và xu hướng công nghệ nổi bật trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (AI, kinh tế xanh, bán dẫn, chuyển đổi năng lượng) để cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn cho việc ban hành, hoàn thiện thể chế đổi mới sáng tạo.

-       Nâng cao năng lực nghiên cứu và đẩy mạnh chuyển đổi số: Đổi mới tư duy quản trị nghiên cứu, áp dụng công nghệ số trong xử lý dữ liệu và công bố khoa học; khuyến khích đội ngũ nghiên cứu viên đề xuất các sáng kiến, giải pháp khoa học tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

-       Mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế và kết nối tri thức: Đóng vai trò cầu nối gắn kết các viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia quốc tế trong khu vực với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam, thúc đẩy chuyển giao tri thức và thu hút nguồn lực trí tuệ toàn cầu.

-       Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng kỷ nguyên số: Chú trọng đào tạo, nâng cao năng lực tư duy phản biện, kỹ năng nghiên cứu hiện đại cho cán bộ trẻ, góp phần hình thành đội ngũ nhân lực khoa học - công nghệ chất lượng cao cho đất nước.

Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia không chỉ là dịp tôn vinh những kết quả đạt được mà còn là lời khẳng định quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Với tinh thần sáng tạo, bứt phá và hội nhập, Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục nỗ lực đóng góp tri thức, đồng hành cùng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, góp phần xây dựng một Việt Nam tự chủ, hiện đại và phát triển bền vững.

Lê Phương Hòa,

Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương