CHDCND Lào tổ chức bầu cử Quốc hội khóa X và kiện toàn tổ chức bộ máy và nhân sự của các cơ quan nhà nước tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội Lào khóa X
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND) đã hoàn tất cuộc bầu cử Quốc hội khóa X được tổ chức đồng bộ tại 18 khu vực bầu cử trên phạm vi toàn quốc vào ngày 22/2/2026. Theo kết quả chính thức, 175 đại biểu đã trúng cử vào Quốc hội khóa mới, qua đó đánh dấu bước kiện toàn quan trọng của hệ thống chính trị trong giai đoạn phát triển 2026–2030.
Thành phần Quốc hội khóa X tiếp tục phản ánh sự kết hợp giữa tính kế thừa và bổ sung lực lượng mới. Cơ cấu đại biểu được phân bổ giữa trung ương và địa phương với 51 đại biểu thuộc các cơ quan trung ương và 124 đại biểu đến từ địa phương, trong đó có 32 đại biểu từng tham gia Quốc hội khóa IX. Thành phần xã hội cũng có sự tham gia của khu vực doanh nghiệp, gồm một đại biểu từ doanh nghiệp nhà nước và hai đại biểu từ khu vực tư nhân.
Về giới, Quốc hội khóa X có 52 nữ đại biểu, chiếm 29,71%, và đặc biệt, cả 18 khu vực bầu cử đều có ít nhất một nữ đại biểu trúng cử, cho thấy xu hướng gia tăng tính bao trùm trong đại diện chính trị. Xét theo cơ cấu dân tộc – ngôn ngữ, nhóm Lào–Tày chiếm đa số với 148 đại biểu (43 nữ), tiếp đến là nhóm Môn–Khmer với 19 đại biểu (6 nữ), nhóm Mông–Iu Mien có 7 đại biểu (3 nữ) và nhóm Hán–Tây Tạng có 1 đại biểu. Về phân bổ địa lý, Thủ đô Viêng Chăn và các tỉnh trọng điểm như Savannakhet có số lượng đại biểu trúng cử cao hơn so với mặt bằng chung, trong khi các địa phương khác dao động từ 7 đến 15 đại biểu[1].
Ngay sau bầu cử, Quốc hội khóa X đã triệu tập kỳ họp thứ nhất tại thủ đô Viêng Chăn vào ngày 23/3/2026 để tiến hành kiện toàn bộ máy lãnh đạo cấp cao của Nhà nước. Kỳ họp khai mạc dưới sự chủ trì của ông Xaysomphone Phomvihane, với sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Thongloun Sisoulith cùng các lãnh đạo và nguyên lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước.
Ông Thongloun Sisoulith đã tái đắc cử Chủ tịch nước CHDCND Lào. Ảnh: Báo Nhân dân (Lào). Nguồn: https://pasaxon.org.la/than-thongloun-sisoulit-daihapluaktangpen-pathanpathet-ikoualanung-17948.html
Tại kỳ họp, Quốc hội đã tiến hành bầu các chức danh chủ chốt. Ông Xaysomphone Phomvihane được bầu tiếp tục giữ chức Chủ tịch Quốc hội khóa X. Đáng chú ý, ông Thongloun Sisoulith được Quốc hội tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ tiếp theo với tỷ lệ ủng hộ rất cao, đạt 99,41%, cho thấy mức độ đồng thuận chính trị mạnh mẽ trong nội bộ hệ thống lãnh đạo[2]. Bà Viengthong Siphandone, Bí thư Trung ương Đảng được bầu giữ chức Phó Chủ tịch nước.
Ở nhánh hành pháp, Quốc hội nhất trí bầu ông Sonexay Siphandone giữ chức Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ mới, đồng thời thông qua việc bổ nhiệm 6 Phó Thủ tướng với đa số phiếu thuận. Cơ cấu Chính phủ khóa X cũng được Quốc hội phê chuẩn, gồm 13 bộ và 2 cơ quan tương đương bộ, với tổng số 17 thành viên nội các[3].
Cụ thể, các Phó Thủ tướng gồm ông Saleumxay Kommasith (Phó Thủ tướng, đại diện thường trực), ông Khamphan Phommathat (kiêm Bộ trưởng Tư pháp), ông Thongsalith Mangnomek (kiêm Bộ trưởng Giáo dục và Thể thao), Đại tướng Khamliang Outhakaysone (kiêm Bộ trưởng Quốc phòng), ông Santiphap Phomvihane (kiêm Bộ trưởng Tài chính) và ông Thongsavanh Phomvihane (kiêm Bộ trưởng Ngoại giao).
Các thành viên nội các khác bao gồm bà Bounkham Vorachit giữ chức Thống đốc Ngân hàng Trung ương Lào; Thượng tướng Vanthong Kongmani làm Bộ trưởng Bộ Công an; ông Bouakhong Nammavong là Bộ trưởng, Trưởng Văn phòng Chính phủ; bà Baikham Katthiya giữ chức Bộ trưởng Y tế; bà Suansavanh Wiyakath là Bộ trưởng Văn hóa và Du lịch; ông Phoxay Sayasone là Bộ trưởng Lao động và Phúc lợi xã hội; ông Leklay Sililay là Bộ trưởng Công chính và Vận tải; ông Malaithong Kommasith là Bộ trưởng Công Thương; ông Linkham Douangsavanh là Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường; và ông Santisuk Simmalavong là Bộ trưởng Công nghệ và Truyền thông.
Song song với việc kiện toàn bộ máy hành pháp, Quốc hội cũng bầu các chức danh tư pháp và giám sát nhằm hoàn thiện cấu trúc quyền lực nhà nước. Ông Phayvi Sibualipha được bầu làm Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; nữ Thiếu tướng Livong Laoli giữ chức Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; ông Vanxay Phongsavan đảm nhiệm vị trí Tổng Thanh tra nhà nước; và ông Viengthavisone Thepphachan được bầu làm Tổng Kiểm toán nhà nước.
Việc nhanh chóng hoàn tất đồng bộ các vị trí lãnh đạo ngay tại kỳ họp đầu tiên cho thấy mức độ chuẩn bị nhân sự chặt chẽ và tính ổn định cao của hệ thống chính trị Lào. Đồng thời, cơ cấu Chính phủ nhiệm kỳ mới với sự kết hợp giữa các lĩnh vực then chốt như đối ngoại, kinh tế, tài chính và quốc phòng – an ninh phản ánh định hướng tăng cường năng lực điều hành trong bối cảnh khu vực và quốc tế đang biến động phức tạp. Đây được xem là nền tảng thể chế quan trọng để Lào triển khai các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế trong giai đoạn tới.
[1] Báo Nhân dân (Lào), (24/03/2026), “Ông Thongloun Sisoulith đã tái đắc cử Chủ tịch nước”, https://pasaxon.org.la/than-thongloun-sisoulit-daihapluaktangpen-pathanpathet-ikoualanung-17948.html, truy cập ngày 26/03/2026.
[2] Báo Nhân dân (Lào), (23/03/2026), “Ông Sonexay Siphandone đã được bầu làm Thủ tướng nhiệm kỳ tiếp theo”, https://pasaxon.org.la/than-sonxai-siphandon-daihapkanluaktang-pennanyoklatthamonti-iknungsamai-17958.html, truy cập ngày 26/03/2026.
[3] Thông tấn xã Lào (02/03/2026), “Ủy ban bầu cử quốc gia công bố danh sách các thành viên trúng cử của Quốc hội khóa 10”, https://kpl.gov.la/En/detail.aspx/detail.aspx?id=97196&utm, truy cập ngày 18/03/2026.