Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo các cơ quan đồng tổ chức, đại diện cơ quan quản lý, các nhà khoa học, chuyên gia, đại diện Bộ Tài chính và một số sở, ban, ngành tỉnh Nghệ An. Hội thảo tạo diễn đàn trao đổi về chính sách, công cụ và cơ chế huy động nguồn lực tài chính cho tăng trưởng xanh, đồng thời thảo luận khả năng tăng cường hợp tác giữa Hàn Quốc với Việt Nam, Lào và Campuchia.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh tăng trưởng xanh đã trở thành yêu cầu của quá trình chuyển đổi mô hình phát triển tại Việt Nam, Lào và Campuchia. Tài chính xanh không chỉ là huy động thêm vốn mà quan trọng hơn là chuyển hóa nguồn lực thành các dự án khả thi, trên cơ sở khuôn khổ pháp lý rõ ràng, cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp và hệ thống thông tin đáng tin cậy. Hợp tác với Hàn Quốc cần gắn tài chính với chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm thể chế, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực tự xây dựng, triển khai chính sách của mỗi quốc gia. Chủ tịch nhấn mạnh quá trình chuyển đổi phải bảo đảm tính bao trùm, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, người lao động và cộng đồng.

TS. Hoon Chang, Phó Chủ tịch Viện Môi trường Hàn Quốc; TS. Leeber Leebouapao, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào; và Viện sĩ Sok Touch, Chủ tịch Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia, nhấn mạnh sự cần thiết phải gắn chính sách môi trường với chính sách tài chính, đầu tư và phát triển. Các phát biểu đồng thời chỉ ra tiềm năng hợp tác giữa Hàn Quốc với ba nước trong việc hoàn thiện thể chế, chuyển giao kinh nghiệm, phát triển năng lực và triển khai các dự án tài chính xanh.

Phát biểu chúc mừng Hội thảo, GS.TS. Thái Văn Thành, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, nhấn mạnh tăng trưởng nhanh phải gắn với sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải, phát triển kinh tế tuần hoàn, năng lượng sạch và bảo vệ môi trường. Với tiềm năng về rừng, biển, năng lượng tái tạo, nông nghiệp xanh và lợi thế kết nối Lào với Tiểu vùng Mekong mở rộng, Nghệ An có nhiều điều kiện để triển khai các mô hình tăng trưởng xanh. Tín dụng xanh, trái phiếu xanh, các quỹ đầu tư khí hậu và nguồn vốn tư nhân, quốc tế là những công cụ quan trọng cho quá trình chuyển đổi. Nghệ An cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo điều kiện cho các dự án hạ tầng bền vững, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế tuần hoàn. Đại diện lãnh đạo Bộ Tài chính trình bày báo cáo đề dẫn, làm rõ một số định hướng và yêu cầu đặt ra đối với việc huy động nguồn lực tài chính phục vụ tăng trưởng xanh tại Việt Nam.

Hội thảo được triển khai trong ba phiên thảo luận với 13 tham luận.

Phiên thứ nhất, “Khung chính sách quốc gia về tài chính xanh tại Việt Nam, Lào và Campuchia”, do TS. Nguyễn Đình Chúc, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới (VASS), chủ trì. Tham luận của Nghiên cứu viên cao cấp Kim Namkyoon, Văn phòng Hỗ trợ Đầu tư Xanh, Viện Công nghiệp và Công nghệ Môi trường Hàn Quốc, giới thiệu hệ thống phân loại xanh K-Taxonomy và kinh nghiệm xây dựng các tiêu chí đo lường, áp dụng thống nhất trong tài chính xanh và tài chính chuyển đổi. Tham luận của TS. Hà Thị Hồng Vân, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới (VASS), phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp huy động nguồn vốn cho tăng trưởng xanh tại Việt Nam. Tham luận của TS. Ky Sereyvath, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Trung Quốc (RAC), làm rõ vai trò của tài chính xanh đối với bảo vệ môi trường và chuyển đổi mô hình tăng trưởng tại Campuchia. Tham luận của TS. Boonsri Phouthavong, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Xã hội học (LASES), phân tích những cơ hội và thách thức trong quá trình triển khai các sáng kiến tài chính xanh tại Lào. Tham luận của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An trình bày về vai trò của nguồn lực tài chính đối với phát triển nông nghiệp xanh và quản lý bền vững tài nguyên nước tại địa phương. Các ý kiến tại phiên thứ nhất nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện tiêu chí xác định dự án xanh, hệ thống đo lường và báo cáo, đồng thời nâng cao năng lực chuẩn bị và tổ chức thực hiện dự án.

Phiên thứ hai, “Các phương pháp tiếp cận theo ngành nhằm hỗ trợ tài chính cho tăng trưởng xanh”, do TS. Seun Sam, Chuyên gia phân tích chính sách (RAC), chủ trì. Tham luận của TS. Cho Eulsaeng, Tổng Giám đốc Nhóm nghiên cứu Đất đai và Môi trường (KEI), chia sẻ kinh nghiệm của Hàn Quốc trong việc kết hợp chính sách môi trường, công nghệ và hỗ trợ tài chính để xử lý chất thải chăn nuôi, phát triển năng lượng và nông nghiệp tuần hoàn. Tham luận của TS. Triệu Thanh Quang, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững (VASS), phân tích cách tiếp cận từ dưới lên trong việc thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, nhấn mạnh vai trò của cộng đồng, doanh nghiệp nhỏ và các sáng kiến địa phương. Tham luận của TS. Chim Sokhandara, Phó Giám đốc Công viên Russey Trep (RAC), trình bày trường hợp hợp tác giữa Công viên Techo Sen Russey Trep và Hàn Quốc trong việc kết hợp bảo tồn tài nguyên, giáo dục môi trường và phát triển sinh kế. Tham luận của Chansamone Vongphaisit, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Doanh nghiệp (LASES), phân tích nhu cầu và các phương án phát triển tài chính xanh cho ngành giao thông vận tải của Lào. Các tham luận trình bày và ý kiến thảo luận tại phiên thứ hai cho thấy nông nghiệp tuần hoàn, quản lý chất thải, giao thông xanh, tài nguyên nước và phát triển đô thị là những lĩnh vực phù hợp để lựa chọn dự án thí điểm, đánh giá kết quả và từng bước nhân rộng.

Phiên thứ ba, “Tăng cường hợp tác quốc tế trong tài trợ tăng trưởng xanh tại Việt Nam, Campuchia và Lào”, do TS. Saykham Voladet, Trưởng Ban Quản lý Khoa học (LASES), chủ trì. Tham luận của Nghiên cứu viên cao cấp Park Jun Hyun, Phòng Môi trường Khí quyển (KEI), phân tích xu hướng tài chính khí hậu toàn cầu, kinh nghiệm sử dụng nguồn hỗ trợ phát triển chính thức của Hàn Quốc và cơ hội hợp tác với Việt Nam, Lào và Campuchia. Tham luận của TS. Phí Hồng Minh, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ASEAN và các vấn đề quốc tế, Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương (VASS), đánh giá triển vọng và đề xuất một số hướng hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc trong tài trợ tăng trưởng xanh. Tham luận của TS. Kin Phea, Viện trưởng Viện Quan hệ Quốc tế Campuchia (RAC), đề xuất định hướng tăng cường hợp tác tài chính xanh giữa Campuchia, Lào, Việt Nam và Hàn Quốc. Tham luận của Trưởng phòng thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Kinh tế – Xã hội (LASES), Sombath Sengdala, làm rõ nhu cầu của Lào và triển vọng hợp tác tài chính xanh ở cấp độ khu vực. Các tham luận và ý kiến trao đổi tại phiên thứ ba thống nhất rằng hợp tác tài chính xanh cần kết hợp cung cấp vốn với hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, phát triển năng lực thể chế và hoàn thiện hệ thống theo dõi, báo cáo, thẩm định kết quả môi trường. Tài chính hỗn hợp có thể góp phần chia sẻ rủi ro và thu hút đầu tư tư nhân, nhưng phải bảo đảm tính minh bạch, an toàn tài chính và bền vững nợ.

 Phát biểu tổng kết và bế mạc, lãnh đạo VASS, LASES, RAC và KEI đánh giá cao kết quả Hội thảo, đồng thời khẳng định cam kết tiếp tục tăng cường hợp tác nghiên cứu, trao đổi học thuật và tư vấn chính sách về tài chính cho tăng trưởng xanh trong thời gian tới. Kết quả Hội thảo góp phần xác định một số hướng hợp tác trọng tâm với Hàn Quốc, gồm xây dựng hệ thống phân loại xanh, nâng cao năng lực chuẩn bị dự án, hoàn thiện cơ chế đo lường và thẩm định, phát triển tài chính hỗn hợp và triển khai các dự án thí điểm trong nông nghiệp tuần hoàn, giao thông xanh, quản lý chất thải, năng lượng và tài nguyên nước.

Nguyễn Lý
Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á