Chiến lược xây dựng vành đai đổi mới bán dẫn và phát triển hệ sinh thái AI của Hàn Quốc và hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc
Một trong các nhiệm vụ giải pháp đề ra trong Nghị quyết 57-NQ/TW là “Tăng cường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Ban hành Chương trình phát triển công nghệ và công nghiệp chiến lược; Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp chiến lược (ưu tiên các lĩnh vực … trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, …); có cơ chế thử nghiệm chính sách nhằm thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, ứng dụng, chuyển giao công nghệ chiến lược. Thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là những nội dung trọng tâm, cốt lõi, trong đó thể chế là điều kiện tiên quyết, cần hoàn thiện và đi trước một bước”. Vì vậy, tìm hiểu về kinh nghiệm và hợp tác với Hàn Quốc trong lĩnh vực bán dẫn và AI là nhiệm vụ hết sức quan trọng.
Chiến
lược xây dựng Siêu cụm bán dẫn
(Semiconductor Mega Cluster) kết hợp phát triển Hệ sinh thái AI của Hàn Quốc là một bước đi mang tính sống còn
nhằm duy trì vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên bùng nổ của trí tuệ nhân tạo toàn
cầu. Dưới sự điều hành của Chính phủ Tổng thống Lee Jae-myung, chiến lược này
được định hình bằng một tư duy mới “Không
chỉ sản xuất chip nhớ đơn thuần, mà phải làm chủ chuỗi liên kết hạ tầng giữa
phần cứng (Bán dẫn) và phần mềm (AI) để tạo ra năng lực cạnh tranh tuyệt
đối”. Định vị Hàn Quốc
thành trung tâm AI của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời thúc đẩy các
thỏa thuận hợp tác nghiên cứu, cung ứng nhân lực và chuyển giao công nghệ với
các quốc gia khác (như Mỹ và Việt Nam).
1. Siêu cụm bán dẫn (Mega Cluster) - "Trái tim" phần
cứng khổng lồ
Chính
phủ Hàn Quốc phối hợp cùng các tập đoàn lớn (Samsung, SK Hynix) đang hiện thực
hóa dự án Siêu cụm bán dẫn tại tỉnh Gyeonggi với tổng vốn đầu tư lên đến hơn 622 nghìn tỷ won (khoảng 470 tỷ USD - cập
nhật đến năm 2026) để xây dựng hàng chục nhà máy sản xuất (fabs) mới. Yongin
& Pyeongtaek đóng vai trò hạt nhân sản xuất chip nhớ tiên tiến (HBM - High
Bandwidth Memory) phục vụ máy chủ AI, đồng thời mở rộng năng lực đúc chip
(Foundry) hệ thống để cạnh tranh với TSMC. Pangyo trở thành trung tâm thiết kế
(Fabless) cho các loại chip AI nội địa (NPU). Hàn Quốc mở rộng vành đai phía
Nam, bắt đầu thúc đẩy việc thiết lập các đặc khu hành chính tích hợp như khu
vực Gwangju - Jeonnam để hình thành một "thung lũng bán dẫn" mới,
giúp phân bổ không gian công nghiệp và cân bằng hạ tầng quốc gia.
2. Kích hoạt "Quỹ tăng trưởng quốc gia" và Chiến lược
tài chính "NEXT"
Nguồn
tài chính để thúc đẩy sự kết hợp giữa Bán dẫn và AI được vận hành thông qua các
gói hỗ trợ có quy mô chưa từng có từ đầu năm 2026, bao gồm việc phân bổ ngân sách đột phá, tập trung vào dòng
vốn ứng dụng. Hội nghị Ủy ban Công nghệ Chiến lược Quốc gia phê duyệt
tăng ngân sách R&D lên 8,6 nghìn tỷ
won (chiến lược công nghệ "NEXT"), kết hợp khai thác Quỹ tăng trưởng quốc gia trị giá 150 nghìn tỷ
won. Trong năm 2026, dòng vốn ưu đãi trực tiếp phân bổ riêng tối thiểu 6 nghìn tỷ won cho AI và 4,2 nghìn tỷ won cho chất bán dẫn.
Phương thức giải ngân linh hoạt từ đầu tư trực tiếp mua cổ phần doanh nghiệp
cho đến các khoản vay hạ tầng lãi suất siêu thấp, kích thích hơn 15 nghìn tỷ
won từ khu vực tư nhân cùng tham gia.
3. Bản địa hóa chuỗi cung ứng AI - Sáng kiến
"AI-To-Chip"
Hàn
Quốc nhận thấy rủi ro lớn khi các mô hình AI lớn phụ thuộc hoàn toàn vào kiến
trúc đồ họa của NVIDIA. Do đó, hệ sinh thái AI của họ tập trung vào tính tự
chủ, bao gồm tự chủ chip xử lý AI (NPU)
và bắt tay với các Big Tech toàn cầu. Hợp tác chặt chẽ giữa các doanh
nghiệp thiết kế bán dẫn khởi nghiệp (như Rebellions, FuriosaAI) với các tập
đoàn viễn thông, dịch vụ đám mây lớn (Naver, SK Telecom). Mục tiêu là tạo ra
các dòng chip AI chuyên dụng có hiệu suất năng lượng cao gấp nhiều lần chip
thông thường để vận hành các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Samsung và SK Hynix
chuyển dịch từ mối quan hệ cung ứng thuần túy sang ký kết các hợp đồng dài hạn
(3-5 năm) với các Big Tech như NVIDIA, Meta, Microsoft để cùng thiết kế và tối
ưu hóa thế hệ chip nhớ HBM4, đảm bảo đầu ra ổn định cho chuỗi cung ứng AI toàn
cầu. Chính sách "K-On-Device AI", thúc đẩy ứng dụng
trực tiếp các con chip AI nội địa (như NPU và PIM) lên các thiết bị ngoại vi
thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào máy chủ. Xây dựng Trung tâm Điện toán AI Quốc
gia, mở rộng công suất GPU nội địa lên gấp 15 lần để phục vụ trực tiếp cho các
startup và doanh nghiệp trong nước.
Bộ trưởng Kim Jung-kwan đã gặp gỡ các công ty
sản xuất chất bán dẫn AI (NPU) trong nước tại phòng hội nghị FuriosaAI ở quận
Gangnam, Seoul để thảo luận về xu hướng thị trường chất bán dẫn toàn cầu trong
kỷ nguyên AI, chiến lược tăng trưởng của các công ty và cách thức đảm bảo nhu
cầu cũng như mở rộng các dự án trình diễn cho các công ty sản xuất chất bán dẫn
AI (Ảnh do Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc cung cấp)
4. Ứng dụng AI toàn diện quốc gia (AI Transformation)
Hàn
Quốc không chỉ sản xuất công nghệ, họ biến toàn bộ đất nước thành một phòng thí
nghiệm lớn về AI để tái cấu trúc nền kinh tế, bao gồm Chính phủ số và Hạ tầng, tận dụng "Thuế lợi nhuận bất thường"
(Tax Windfall). Ứng dụng AI để quản lý cơ sở dữ liệu lớn phục vụ an sinh
xã hội, đối phó với thách thức già hóa dân số, quản trị đô thị thông minh và
chuyển đổi xanh. Doanh thu thuế tăng vọt từ làn sóng xuất khẩu chip AI của
Samsung và SK Hynix được Chính phủ tái đầu tư ngược lại vào các dự án chuyển
đổi số công nghiệp, đào tạo kỹ sư công nghệ sâu và thành lập các viện nghiên
cứu chuyên sâu về AI tại các vùng kinh tế trọng điểm.
5. Mở rộng chuỗi liên kết ra nước ngoài (Global Footprint)
Để giảm
tải áp lực chi phí sản xuất trong nước và tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng
cao, các doanh nghiệp Hàn Quốc đang tích cực xây dựng hệ sinh thái vệ tinh toàn
cầu. Đông Nam Á – đặc biệt là Việt Nam – đang trở thành một cứ điểm quan trọng
trong chuỗi hậu cần này. Điển hình như các dự án mở rộng nhà máy chất nền bán
dẫn quy mô lớn của LG Innotek nhằm đáp ứng linh kiện cho các thiết bị AI và 5G
toàn cầu, tạo thành một mạng lưới sản xuất bổ trợ đắc lực cho "Vành đai
đổi mới" đặt tại chính quốc.
6.
Hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc trong lĩnh vực bán dẫn và AI
Việt
Nam và Hàn Quốc đang thúc đẩy hợp tác trong phát triển trí tuệ nhân tạo, bán dẫn
và đào tạo nhân lực công nghệ cao. Theo ông
Park Yunkyu - Chủ tịch Cơ quan Xúc tiến Công nghiệp CNTT Quốc gia Hàn Quốc
(NIPA), hệ sinh thái AI của Hàn Quốc được xây dựng trên bốn trụ cột gồm
hạ tầng AI, mô hình AI, bán dẫn AI và ứng dụng AI. Trong đó, Chính phủ tập
trung đầu tư mạnh vào hai yếu tố cốt lõi là hạ tầng tính toán và phát triển mô
hình AI nền tảng. Kinh nghiệm
xây dựng hệ sinh thái AI của Hàn Quốc, từ đầu tư hạ tầng tính toán đến phát triển
mô hình AI nền tảng, được đánh giá là bài học quan trọng cho Việt Nam. Một
trong những bài học quan trọng từ Hàn Quốc là quyết tâm chính trị ở cấp lãnh đạo
cao nhất, yếu tố giúp các chính sách phát triển AI được triển khai nhanh chóng
và hiệu quả. Việt Nam hiện đặt khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở vị trí
trung tâm của chiến lược phát triển quốc gia, trong đó AI là lĩnh vực ưu tiên.
Bộ KH&CN đang được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng liên quan đến phát triển
AI, bao gồm xây dựng khung pháp lý thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng
công nghệ này.
Thứ
trưởng Thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân tiếp và làm việc với ông Park
Yunkyu - Chủ tịch Cơ quan Xúc tiến Công nghiệp CNTT Quốc gia Hàn Quốc (NIPA)
vào sáng 04/03/2026.
Luật về AI của Việt Nam đã có hiệu lực từ ngày
01.03.2026, nhằm tạo nền tảng pháp lý khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu, làm
chủ và phát triển công nghệ AI, đồng thời đặt ra các nguyên tắc quản trị rủi ro
và đạo đức trong phát triển công nghệ. Cùng với đó, Bộ KH&CN đang xây dựng
chiến lược quốc gia về AI, bao gồm kế hoạch phát triển hạ tầng tính toán hiệu
năng cao, trung tâm dữ liệu và các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ.
Vì vậy, việc học hỏi kinh nghiệm và tăng cường hợp tác quốc tế được xem là yếu
tố quan trọng để thúc đẩy hệ sinh thái AI tại Việt Nam. Cơ quan Xúc tiến Công nghiệp CNTT Quốc gia Hàn Quốc
(NIPA) đang đồng hành hỗ trợ Việt Nam xây dựng hệ sinh thái AI, chia sẻ mô hình
ngôn ngữ lớn (LLM) bản địa và giải pháp tối ưu hóa bộ xử lý cho trung tâm dữ liệu.
Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin (Bộ KH&CN) đã ký kết Bản ghi nhớ hợp
tác với Hiệp hội Công nghiệp Fabless Hàn Quốc (KFIA) nhằm hỗ trợ chính sách,
chuyển giao công nghệ và phát triển mạng lưới doanh nghiệp thiết kế chip. Hợp
tác tập trung vào thực hành và nghiên cứu ứng dụng thông qua các tổ chức như Viện
Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST). Các chương trình đào tạo kỹ
sư chuyên sâu cũng đang được xúc tiến với sự tham gia của các trường đại học kỹ
thuật hàng đầu.
Tài liệu tham khảo
1.
Báo cáo
Đổi mới và Sáng kiến Quốc gia về AI (AI National Strategy & K-AI
Initiative), Tài liệu định hướng của Ủy ban Trí tuệ Nhân tạo Quốc gia
Hàn Quốc về việc tự chủ chip NPU, giảm sự phụ thuộc vào kiến trúc phần cứng nước
ngoài và phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) nội địa phục vụ Chính phủ số.
2.
Bloomberg
Technology (2025), The K-AI Alliance: How South Korea Plans to Break
the NVIDIA Monopoly.
3.
Ministry
of Trade, Industry and Energy (MOTIE). (2024). The Semiconductor Mega
Cluster Construction Plan (Kế hoạch xây dựng Siêu cụm bán dẫn)
4.
Ministry
of Science and ICT (MSIT). (2024). National Strategic Technology
R&D Investment Strategy (The NEXT Strategy)
5.
Nikkei Asia
(2025), South Korea’s $470bn Semiconductor Bet: Inside the Gyeonggi Mega
Cluster.
6.
Kế hoạch Chiến lược Công nghệ Chiến lược Quốc
gia (National Strategic Technology R&D Plan - Chiến lược NEXT)
7.
Kế hoạch
Tổng thể xây dựng Siêu cụm Bán dẫn (Semiconductor Mega Cluster Master Plan),
công bố chung của Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc (MOTIE) phối
hợp cùng tỉnh Gyeonggi
8.
Korea
Development Institute (KDI) (2025). Macroeconomic Impacts of the
AI-Driven Semiconductor Cycle and Fiscal Reinvestment Framework, KDI
Economic Outlook, Vol. 42(1), pp. 45-68.
9.
Korea
Institute for Industrial Economics & Trade (KIET) (2024). Structural
Changes in the Global Semiconductor Supply Chain and South Korea’s Strategic
Positioning, Chuyên đề nghiên cứu số 2024-112.
10. OECD (2024), OECD Science,
Technology and Innovation Outlook 2024: Shifting Horizons in Times of Crisis,
OECD Publishing.
11. Presidential Presidential Committee on
Artificial Intelligence. (2024). The National AI Initiative and
AI-To-Chip Blueprint, Blue House.
12. https://bnews.vn/han-quoc-doi-mat-nguy-co-tut-hau-ban-dan-trong-ky-nguyen-ai/418022.html
13. https://mst.gov.vn/viet-nam-han-quoc-tang-toc-hop-tac-ai-va-ban-dan-197260304161600036.htm
Võ Hải Thanh
Viện Nghiên cứu Châu Á Thái Bình
Dương