Ngày 09/9/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 72-NQ/TW về "một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân". Đây là một văn kiện mang tính bước ngoặt chiến lược, thể hiện tư duy đổi mới, quyết liệt của Đảng ta dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm. Xem xét kỹ lưỡng toàn bộ nội dung của văn kiện lịch sử này, chúng ta dễ dàng nhận thấy một sợi chỉ đỏ xuyên suốt: đó chính là sự kế thừa sâu sắc, toàn diện và phát huy ở tầm cao mới Tư tưởng Hồ Chí Minh về sức khỏe nhân dân trong bối cảnh toàn cầu hóa và Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến công tác chăm sóc sức khỏe cho đồng bào. Đối với Người, sức khỏe của nhân dân không phải là câu chuyện riêng lẻ của mỗi cá nhân, mà là tài sản vô giá của quốc gia, gắn liền với vận mệnh và sự hưng thịnh của dân tộc. Trong bài viết "Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục" đăng trên Báo Cứu quốc năm 1946, Người đã khẳng định một chân lý giản dị nhưng sâu sắc: "Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe tức là cả nước mạnh khỏe... dân cường thì quốc thịnh."[1]

Kế thừa nguyên vẹn tư tưởng ấy, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã định vị lại tầm quan trọng mang tính chiến lược của ngành y tế đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới. Nghị quyết nêu rõ: Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là mục tiêu, là động lực, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu. Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người và của toàn xã hội, là nền tảng cho hạnh phúc, sự trường tồn của dân tộc và sự phát triển bền vững của đất nước. [2]

Sự gặp gỡ giữa tư tưởng của Bác và tinh thần của Nghị quyết 72 khẳng định bản chất nhân văn độc đáo của chế độ ta. Một đất nước chỉ thực sự giàu mạnh khi từng người dân có một thể lực cường tráng, trí tuệ minh mẫn để cống hiến cho xã hội. Để tinh thần này thấm sâu vào đời sống, Đảng ta đã đưa ra quyết sách chọn ngày 7/4 hằng năm là "Ngày Sức khỏe toàn dân" nhằm nhắc nhở toàn xã hội về trách nhiệm tự giác bảo vệ, rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại.

Một trong những đóng góp lý luận xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với y học nước nhà là tư duy tiến bộ về y học dự phòng. Ngay từ những ngày đầu toàn quốc kháng chiến gian khổ, Người đã căn dặn cán bộ y tế phải chú trọng giữ gìn vệ sinh, chủ động phòng ngừa dịch bệnh từ sớm, từ xa, từ khi bệnh chưa khởi phát. Nghị quyết 72-NQ/TW không chỉ tiếp thu trọn vẹn phương châm ấy mà còn tạo ra một cuộc cách mạng thực sự về phương thức thực hiện. Nghị quyết yêu cầu hệ thống y tế toàn quốc phải: "Chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe thường xuyên cho người dân."[3] Sự phát huy mang tính đột phá ở đây chính là việc ứng dụng thành tựu của khoa học công nghệ hiện đại. Nếu thời đại của Bác, việc phòng bệnh phụ thuộc vào việc tuyên truyền trực quan bằng loa đài, báo in, thì ngày nay, Nghị quyết 72 đẩy mạnh ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data), Blockchain và Internet vạn vật (IoT). Hệ thống Sổ sức khỏe điện tử và Bệnh án điện tử toàn dân đang được thiết lập đồng bộ nhằm theo dõi, tầm soát và quản trị nguy cơ sức khỏe theo suốt vòng đời của từng cá nhân. Đặc biệt, để hiện thực hóa triệt để tư tưởng phòng bệnh của Người, Nghị quyết đưa ra lộ trình cụ thể: triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần cho người dân, ưu tiên nhóm đối tượng chính sách, người nghèo từ năm 2026 và tiến tới phủ sóng toàn dân vào năm 2028. Đây chính là bước tiến dài, đưa tư tưởng y học dự phòng của Bác lên một tầm cao mới phù hợp với xu thế phát triển của y học hiện đại toàn cầu.

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe nhân dân, bảo đảm tính công bằng, nhân văn và chiều sâu của Y đức là yêu cầu cốt lõi. Trong bức thư gửi Hội nghị cán bộ y tế toàn quốc tháng 2 năm 1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: "Chính phủ phó thác cho các cô, các chú việc chữa bệnh tật và giữ sức khoẻ cho đồng bào. Đó là một nhiệm vụ rất vẻ vang. Vì vậy, cán bộ cần phải thương yêu, săn sóc người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi họ đau đớn cũng như mình đau đớn... Lương y phải như từ mẫu."[4] Lời dạy lịch sử ấy của Người vẫn giữ nguyên giá trị thời đại và được thể chế hóa mạnh mẽ trong Nghị quyết 72. Văn kiện của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu cấp bách về việc đổi mới toàn diện phong cách, tinh thần, thái độ phục vụ nhân dân, lấy sự hài lòng của người bệnh làm thước đo chất lượng của mọi cơ sở y tế. Đồng thời, tính nhân văn sâu sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh – hướng về cơ sở, bảo vệ những người yếu thế – đã được cụ thể hóa bằng các cơ chế tài chính y tế và an sinh xã hội vô cùng mạnh mẽ thông qua  củng cố vững chắc y tế cơ sở. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2027, 100% trạm y tế xã được đầu tư đồng bộ, điều động tối thiểu 1.000 bác sĩ về tuyến cơ sở mỗi năm để đảm bảo người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương. Để mọi  người dân đều được thụ hưởng chăm sóc y tế Đảng ta đặt ra mục tiêu đến năm 2030 sẽ thực hiện miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi bảo hiểm y tế. Đây là lời giải triệt để cho bài toán an sinh, giúp người dân không còn bị rơi vào "bẫy nghèo đói" do gánh nặng chi phí chữa bệnh – một minh chứng sống động cho bản chất ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa mà Bác Hồ hằng mong ước xây dựng.

Có thể khẳng định Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị chính là sự kết tinh của lòng yêu nước, thương dân, là sự vận dụng sáng tạo và phát triển toàn diện Tư tưởng Hồ Chí Minh về sức khỏe nhân dân trong dòng chảy của thời đại mới. Văn kiện không chỉ mang ý nghĩa chính trị, kinh tế, xã hội sâu sắc mà còn là lời hiệu triệu gửi tới mỗi cán bộ, chiến sĩ, y bác sĩ và toàn thể nhân dân. Học tập và làm theo tư tưởng của Bác, triển khai quyết liệt tinh thần Nghị quyết 72 không chỉ là trách nhiệm riêng của ngành y tế, mà là nghĩa vụ và hành động chung của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta. Cùng nhau hành động, rèn luyện thân thể, nâng cao sức khỏe cá nhân và cộng đồng là chung tay xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh, cường thịnh, vững vàng bước vào kỷ nguyên mới, sánh vai với các cường quốc năm châu.

Phương Hòa

Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương