Nhận lời mời của Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Trung Quốc từ ngày 11 đến 15/10/2026 và đồng chủ trì Phiên họp lần thứ hai Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc. Chuyến thăm ghi dấu việc tiếp tục thúc đẩy hợp tác nghị viện, tăng cường kết nối kinh tế và củng cố nền tảng xã hội của quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Trung Quốc.[1]

Thúc đẩy hợp tác nghị viện, củng cố tin cậy chính trị

Phiên họp lần thứ hai Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc là hoạt động trọng tâm của chuyến thăm. Tiếp nối phiên họp đầu tiên tổ chức tại Hà Nội tháng 8/2025, cơ chế này tạo điều kiện để hai cơ quan lập pháp của hai nước tăng cường trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng pháp luật và phối hợp về những vấn đề gắn với ưu tiên phát triển của mỗi nước.

Ngày 11/10/2026, tại Bắc Kinh, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam khảo sát Điểm liên lạc lập pháp cơ sở Nam Ma Phòng, đồng thời tọa đàm với đại diện Nhân đại ba cấp thành phố Bắc Kinh. Đoàn tìm hiểu cách tiếp nhận ý kiến của người dân đối với các dự thảo văn bản pháp luật và duy trì mối liên hệ giữa đại biểu dân cử với cử tri. Đây là hoạt động có giá trị tham khảo với Việt Nam trong việc tổ chức tham vấn, phản hồi từ cơ sở và nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp.[2]

Cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội hội kiến Chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc Vương Hộ Ninh, trao đổi về tăng cường quan hệ chính trị, hợp tác kinh tế và giao lưu nhân dân. Ngày 12/10, tại Đại lễ đường Nhân dân, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Ủy viên trưởng Nhân đại toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế. Hai bên đánh giá tiến triển trong quan hệ song phương, thống nhất tiếp tục duy trì tiếp xúc cấp cao và đẩy mạnh phối hợp giữa các cơ quan lập pháp nhằm hỗ trợ việc thực hiện những định hướng hợp tác đã xác lập.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Ủy viên trưởng Nhân đại toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế bắt tay tại Bắc Kinh, ngày 12/10/2026. Ảnh: TTXVN.

Ngay sau hội đàm, hai nhà lãnh đạo đồng chủ trì Phiên họp lần thứ hai Ủy ban hợp tác, tập trung vào ba chủ đề: kết nối chiến lược phát triển; hợp tác khoa học – công nghệ; quản trị xã hội và củng cố nền tảng xã hội. Các cơ quan chuyên môn trao đổi kinh nghiệm về xây dựng chính sách, pháp luật, kết nối thể chế và quy hoạch, cũng như vai trò giám sát trong những lĩnh vực hợp tác trọng điểm. Hai bên nhất trí tăng cường phối hợp giữa các ủy ban chuyên môn với bộ, ngành và địa phương nhằm cụ thể hóa các nội dung đã trao đổi.[3]

Có thể thấy, hợp tác nghị viện được Việt Nam và Trung Quốc đặt trong mối liên hệ trực tiếp với nhu cầu hoàn thiện thể chế, thúc đẩy triển khai hợp tác song phương. Việc chia sẻ kinh nghiệm lập pháp và tăng cường giám sát có thể góp phần tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các dự án hạ tầng, đầu tư và hợp tác khoa học – công nghệ giữa hai nước. Đây cũng là cơ sở để đánh giá đóng góp thực chất của ngoại giao nghị viện đối với quan hệ Việt - Trung.

Tăng cường kết nối kinh tế, mở rộng hợp tác công nghệ và địa phương

Hợp tác kinh tế – thương mại tiếp tục là một nền tảng quan trọng trong quan hệ Việt Nam – Trung Quốc. Theo Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình, kim ngạch thương mại song phương tám tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 216,1 tỷ USD, tăng 35,2% so với cùng kỳ năm trước. Quy mô trao đổi hàng hóa ngày càng lớn đặt ra yêu cầu cải thiện năng lực vận tải, thủ tục thông quan và kết nối logistics, đồng thời nâng cao chất lượng đầu tư và mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào các chuỗi cung ứng.[4]

Tại cuộc hội kiến Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Lý Cường ngày 12/10/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị thúc đẩy kết nối hạ tầng chiến lược, nhất là đường sắt; phát triển cửa khẩu thông minh, khu hợp tác kinh tế qua biên giới và tạo thuận lợi cho nông sản Việt Nam tiếp cận thị trường Trung Quốc. Hai bên cũng trao đổi về đầu tư chất lượng cao, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực. Thủ tướng Lý Cường bày tỏ sẵn sàng tăng cường hợp tác đường sắt khổ tiêu chuẩn, kết nối đường bộ, đường thủy, liên kết điện và mở rộng nhập khẩu hàng hóa chất lượng cao của Việt Nam.[5]

Trong các lĩnh vực được trao đổi, kết nối đường sắt có ý nghĩa đối với việc liên thông các trung tâm sản xuất, cửa khẩu và cảng biển, qua đó nâng cao năng lực vận chuyển và giảm chi phí logistics. Dù vậy, các đề xuất hợp tác chưa đồng nghĩa với kết quả triển khai. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào quy hoạch, nguồn vốn, tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế vận hành. Điều đó đòi hỏi sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan của hai nước, cùng khuôn khổ pháp lý và cơ chế giám sát phù hợp.

Ngày 13/10/2026, Chủ tịch Quốc hội và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm Khu Phát triển Kinh tế – Công nghệ Bắc Kinh (Diệc Trang), tìm hiểu hoạt động tại Siêu nhà máy xe điện Xiaomi và Tập đoàn Thị Nguyên (CVTE). Đoàn tham quan các mô hình sản xuất thông minh và sản phẩm ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Chủ tịch Quốc hội khẳng định Việt Nam hoan nghênh doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc tìm hiểu cơ hội đầu tư, hợp tác trong các lĩnh vực xe điện, pin, lưu trữ năng lượng, tự động hóa và phát triển chuỗi cung ứng.[6]

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng đoàn đại biểu tham quan doanh nghiệp tại Khu Phát triển Kinh tế – Công nghệ Bắc Kinh (Diệc Trang), ngày 13/10/2026. Ảnh: TTXVN.

Chuyến thăm của Đoàn công tác đến Diệc Trang cho thấy sự quan tâm của Việt Nam đối với kinh nghiệm phát triển công nghiệp công nghệ cao của Trung Quốc. Hợp tác trong các lĩnh vực này có thể tạo thêm cơ hội phát triển công nghiệp hỗ trợ, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực sản xuất. Tuy nhiên, điều cần quan tâm không chỉ là quy mô đầu tư mà còn là chất lượng dự án, khả năng tiếp nhận và chuyển giao công nghệ, cùng mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước.

Ngày 13/10/2026, tại Tây An, Chủ tịch Quốc hội tiếp Bí thư Tỉnh ủy Thiểm Tây Triệu Nhất Đức, trao đổi về hợp tác khoa học – công nghệ, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, giáo dục và du lịch. Hai bên cũng đề cập hoạt động kết nối đầu tư, đổi mới sáng tạo giữa tỉnh Hưng Yên và tỉnh Thiểm Tây. Những trao đổi này góp phần gắn định hướng hợp tác cấp cao với nhu cầu của doanh nghiệp và địa phương; giá trị lâu dài sẽ được thể hiện qua các chương trình, dự án được triển khai sau chuyến thăm[7].

Phát huy giá trị lịch sử, củng cố nền tảng xã hội

Bên cạnh các hoạt động chính trị và kinh tế, chuyến thăm dành sự quan tâm cho giao lưu lịch sử và nhân dân. Ngày 12/10/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm Bảo tàng Lịch sử Đảng Cộng sản Trung Quốc, bày tỏ mong muốn trao đổi kinh nghiệm thiết kế, xây dựng và trưng bày phục vụ dự án Bảo tàng Đảng Cộng sản Việt Nam tại Hà Nội. Cùng ngày, tại cuộc gặp các nhân sĩ hữu nghị Trung Quốc, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận đóng góp của các tổ chức hữu nghị và đề nghị tăng cường giao lưu thanh niên, văn hóa, giáo dục và du lịch của hai nước[8].

Ngày 14/10/2026, Chủ tịch Quốc hội và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm Khu di tích Dương Gia Lĩnh và Khu di tích Tảo Viên tại thành phố Diên An, tỉnh Thiểm Tây. Đây là những địa danh gắn với lịch sử cách mạng Trung Quốc; trong đó, Tảo Viên còn lưu dấu thời gian hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trung Quốc. Việc thăm các di tích này góp phần nhắc lại mối liên hệ lịch sử giữa hai nước, đồng thời mở ra khả năng tăng cường giao lưu văn hóa, bảo tồn di sản và giáo dục truyền thống[9].

Các hoạt động giao lưu lịch sử và nhân dân góp phần tăng cường chiều sâu xã hội cho quan hệ song phương, bên cạnh hợp tác chính trị và kinh tế. Để phát huy hiệu quả lâu dài, những mối liên hệ này cần được duy trì thông qua hợp tác thường xuyên giữa các tổ chức hữu nghị, cơ sở giáo dục, nghiên cứu và địa phương, nhất là những chương trình hướng tới thế hệ trẻ.

Có thể thấy, chuyến thăm đã góp phần tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, cụ thể hóa nhận thức chung giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước và làm sâu sắc hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam với Nhân đại toàn quốc Trung Quốc. Trong đó, việc tiếp tục phát huy cơ chế Ủy ban hợp tác và xác định hướng phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn là kết quả đáng chú ý, tạo cơ sở triển khai các nội dung đã trao đổi.[10]

Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thể hiện sự kết hợp giữa đối ngoại nghị viện với các ưu tiên phát triển về hạ tầng, thương mại, khoa học – công nghệ và giao lưu nhân dân. Bên cạnh triển vọng hợp tác, hai nước vẫn cần tiếp tục xử lý những vấn đề còn khác biệt, trong đó có quản lý biên giới và kiểm soát bất đồng trên biển, trên cơ sở tôn trọng lợi ích chính đáng của mỗi bên và luật pháp quốc tế. Ý nghĩa lâu dài của chuyến thăm sẽ được thể hiện qua việc chuyển các định hướng đã thống nhất thành cơ chế phối hợp, chương trình và dự án cụ thể, góp phần thúc đẩy quan hệ Việt Nam – Trung Quốc phát triển ổn định, thực chất và bền vững.

Hà Thủy (th)