Hội thảo thuộc khuôn khổ nhiệm vụ khoa học cấp Bộ giai đoạn 2025-2026: “Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Hàn Quốc: Tác động đối với khu vực Đông Á và gợi ý chính sách cho Việt Nam” do TS. Nguyễn Thị Thắm làm chủ nhiệm. Sự kiện diễn ra dưới sự chủ trì của TS. Võ Hải Thanh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương đã thu hút sự tham gia của đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài viện. Tham dự hội thảo có GS.TS. Nguyễn Vũ Tùng, Nguyên Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Hàn Quốc, Nguyên Giám đốc Học viện Ngoại giao; PGS.TS. Phạm Hồng Thái, Nguyên Quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đông Bắc Á; TS. Lê Phương Hoà, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương, PGS.TS. Lê Đình Chỉnh, TS. Lê Thị Thu Giang, ĐH KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội; Ths. Trần Diệu Ly, Học viện Ngoại giao cùng nhóm thành viên đề tài, các chuyên gia, nhà nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Châu Á-Thái Bình Dương và các viện nghiên cứu khác thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Hội thảo đã nghe 02 Báo cáo trình bày:

 1. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Hàn Quốc và sự phân tuyến lực lượng ở khu vực Đông Á, GS.TS Nguyễn Vũ Tùng, Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc, Nguyên Giám đốc Học viện Ngoại giao trình bày.

 2. Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hàn Quốc và những thay đổi trong quan hệ Nhật Bản- Hàn Quốc, PGS.TS. Phạm Hồng Thái, Nguyên Quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đông Bắc Á trình bày

Đề cập đến bối cảnh địa chính trị và động lực thực thi của chiến lược, GS.TS Nguyễn Vũ Tùng cho rằng, Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hàn Quốc chịu sự tác động mãnh liệt từ các biến số quốc tế phức tạp đó là: (1) Cạnh tranh giữa các nước lớn Mỹ – Trung: Sự gia tăng đối đầu giữa Washington và Bắc Kinh buộc Hàn Quốc phải thực hiện các lựa chọn mang tính phân tuyến rõ nét hơn, với xu hướng nghiêng dần về phía đồng minh Mỹ để bảo đảm an ninh chiến lược; (2) Tính tự chủ chiến lược: Dù tăng cường hợp tác ba bên Mỹ – Nhật – Hàn, song Hàn Quốc vẫn duy trì mục tiêu khẳng định vị thế là một nền kinh tế có vai trò quan trọng, hướng tới sự tự chủ trong bối cảnh môi trường đối ngoại ngày càng khắc nghiệt; (3) Biến số chính trị nội bộ: Sự chuyển giao quyền lực giữa các đời Tổng thống tại Hàn Quốc dẫn đến những thay đổi căn bản về phương thức tiếp cận đối ngoại, thậm chí mang tính loại trừ lẫn nhau giữa các quan điểm chính trị đối lập.

Về tác động của chiến lược Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương: tự do, hòa bình và thịnh vượng của Hàn Quốc, PGS.TS Phạm Hồng Thái cho rằng, Chiến lược Ấn-Thái được thực hiện trên 3 nguyên tắc hợp tác là bao dung, tin cậy và hữu hảo hướng tới 3 mục tiêu là tự do, hoà bình và thịnh vượng. Với Chiến lược Ấn Độ dương - Thái Bình dương tự do, hòa bình và thịnh vượng có tên gọi gần như trùng với Chiến lược Ấn Độ dương - Thái Bình dương của Mỹ, Hàn Quốc đã gửi tín hiệu công khai trực tiếp hợp tác với Mỹ trong các vấn đề mang tính toàn cầu, vượt qua ngưỡng giới hạn cân bằng Trung - Mỹ từng được nỗ lực giữ gìn ở giai đoạn trước. Dưới tác động của Chiến lược này, quan hệ Nhật Bản – Hàn Quốc đã ghi nhận những chuyển dịch mang tính kiến tạo và chỉ ra một số thay đổi cốt lõi: (1) chuyển đổi từ mối quan hệ “lịch sử-xung đột” sang “đối tác cùng chí hướng”; (2) thể chế hóa và mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực an ninh kinh tế, công nghệ cao và chuỗi cung ứng; (3) hệ quả là vấn đề lịch sử đã giảm bớt tác động trực tiếp, đưa cặp quan hệ này trở thành một “mắt xích” then chốt trong cấu trúc an ninh khu vực do Mỹ dẫn dắt.

GS. TS Nguyễn Vũ Tùng trình bày tham luận tại Hội thảo

Trong phần Thảo luận, Hội thảo đã nhận được sự quan tâm không chỉ của các thành viên đề tài mà còn của các khách mời tham dự hội thảo với những câu hỏi và bình luận sôi nổi. Nhìn từ góc độ của Trung Quốc, TS. Bùi Thị Thu Hiền phân tích rằng, dù phụ thuộc vào Trung Quốc về mặt kinh tế, Hàn Quốc đang nỗ lực giảm dần mức độ phụ thuộc này để tăng cường tính tự chủ chiến lược. Tuy nhiên, những phản ứng từ phía Trung Quốc cho thấy nước này coi Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hàn Quốc là sự cụ thể hóa ý đồ kiềm chế của Mỹ thông qua các “nhóm nhỏ” đối đầu. Sự gia tăng liên minh quân sự Mỹ - Nhật – Hàn gần các khu vực nhạy cảm như biển Hoa Đông, eo biển Đài Loan bị Trung Quốc nhìn nhận là mối đe dọa trực tiếp đến môi trường an ninh xung quanh họ. Trên góc độ quan hệ liên Triều, PGS.TS Lê Đình Chỉnh đánh giá, việc ưu tiên cơ chế răn đe quân sự đã làm gia tăng căng thẳng và thu hẹp không gian đối thoại hòa bình giữa hai miền. Tuy nhiên, chiến lược vẫn bảo lưu các nguyên tắc về giải pháp hòa bình, mở ra khả năng khôi phục các kênh liên lạc nếu môi trường khu vực ổn định hơn trong tương lai. Nhìn từ góc độ ASEAN, Ths. Trần Diệu Ly nhấn mạnh, Hàn Quốc không chỉ coi ASEAN là đối tác thương mại đơn thuần mà là “nhân tố then chốt” để cân bằng chiến lược và nâng cao vị thế quốc gia tại khu vực. Hàn Quốc thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với vai trò trung tâm của ASEAN và cam kết hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực an ninh phi truyền thống, kinh tế số và phát triển tiểu vùng sông Mê Công. Về triển vọng và thách thức thực thi chiến lược, TS. Lê Thị Thu Giang và các chuyên gia dự báo có chính quyền mới tại Hàn Quốc hiện có xu hướng theo đuổi chính sách đối ngoại thực dụng hơn, cố gắng tái lập thế cân bằng giữa Mỹ và Trung Quốc thay vì nghiêng hẳn về một phía. Hàn Quốc đang tìm cách nối lại các kênh liên lạc với Triều Tiên và thận trọng trong các cơ chế đa phương do phương Tây dẫn dắt như NATO. PGS.TS. Dương Văn Huy đánh giá, việc triển khai chiến lược của Hàn Quốc phụ thuộc đáng kể vào Mỹ; trong trường hợp Mỹ giảm mức độ quan tâm, khả năng duy trì và thực thi chiến lược của Hàn Quốc sẽ gặp khó khăn. Tuy nhiên, đây được xem là chiến lược mang tính hội nhập hơn là đối đầu, gắn với việc phát huy vai trò thông qua ASEAN. Từ góc độ Việt Nam, cần tiếp tục nghiên cứu để có cách tiếp cận và ứng xử phù hợp đối với chiến lược, bao gồm việc cân nhắc mức độ tham gia, ủng hộ, đồng thời ưu tiên tiếp cận thông qua khuôn khổ ASEAN.

Sau 3 giờ làm việc tập trung, hiệu quả và sôi nổi, hội thảo thống nhất rằng, Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hàn Quốc là một thực thể chính sách linh hoạt, luôn điều chỉnh để thích ứng với bối cảnh địa chính trị biến đổi nhanh chóng cần có cách tiếp cận chủ động nghiên cứu phân tích sâu các tầng nấc chuyển dịch chính sách của Hàn Quốc để có phản ứng kịp thời. Việt Nam cần ưu tiên tiếp cận và ủng hộ các sáng kiến của Hàn Quốc trong khuôn khổ chung của ASEAN để đảm bảo lợi ích tập thể và vị thế quốc gia, ưu tiên các lĩnh vực an ninh chuỗi cung ứng, khoa học công nghệ và phát triển bền vững. Phát biểu kết thúc hội thảo, TS. Võ Hải Thanh đánh giá cao chất lượng khoa học của các tham luận và phần thảo luận, khẳng định hội thảo đã làm rõ được những điều chỉnh chính sách linh hoạt của Hàn Quốc trước biến động địa chính trị. Kết quả của hội thảo không chỉ đóng góp về mặt lý luận, thực tiễn cho nhiệm vụ khoa học cấp Bộ mà còn cung cấp những luận cứ khoa học quan trọng cho việc tư vấn chính sách đối ngoại của Việt Nam trong quan hệ với Hàn Quốc và khu vực. Đề tài cần tiếp thu các ý kiến của hội thảo hoàn thiện đề tài, đặc biệt là lưu ý xu hướng phát triển của các chiến lược khu vực, trong đó có Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hàn Quốc, đang được dự báo sẽ có những điều chỉnh theo hướng mới, linh hoạt và thích ứng hơn với bối cảnh địa chính trị đang biến đổi nhanh chóng.

 Phan Thị Oanh, Trung tâm Nghiên cứu Hàn Quốc và Triều Tiên