Chuyến thăm cũng diễn ra vào thời điểm hai nước bước vào giai đoạn triển khai các định hướng phát triển mới được xác lập tại Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đại hội XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Trong bối cảnh đó, việc duy trì trao đổi cấp cao và tăng cường phối hợp chính sách giữa hai nước có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo đảm lợi ích phát triển và nâng cao vị thế của mỗi nước trong khu vực.

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Sonexay Siphandone duyệt Đội danh dự Quân đội nhân dân Việt Nam. Ảnh: https://vov.vn/chinh-tri/thu-tuong-le-minh-hung-chu-tri-le-don-thu-tuong-lao-tham-chinh-thuc-viet-nam-post1298601.vov

Ý nghĩa đối với quan hệ hợp tác song phương Việt Nam – Lào

Một trong những ý nghĩa nổi bật của chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone là phản ánh sự tương đồng trong định hướng phát triển của hai nước sau các kỳ Đại hội Đảng gần đây. Cả Việt Nam và Lào đều đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, cải thiện chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường khả năng thích ứng trước những biến động của môi trường quốc tế. Chính sự tương đồng về mục tiêu phát triển này đã tạo nên nền tảng quan trọng để hai nước tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác song phương cũng như tăng cường phối hợp trên các diễn đàn khu vực và quốc tế.

Đối với Lào, để thực hiện các mục tiêu phát triển, Lào cần đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng, mở rộng thị trường và tăng cường kết nối với các nền kinh tế trong khu vực. Trong bối cảnh đó, Việt Nam với vị thế là đối tác chiến lược toàn diện, láng giềng gần gũi và một trong những nhà đầu tư lớn tại Lào có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ Lào thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn mới. Vì vậy, chuyến thăm của Thủ tướng Sonexay Siphandone không chỉ mang ý nghĩa chính trị mà còn gắn trực tiếp với nhu cầu thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, kết nối hạ tầng, năng lượng và phát triển nguồn nhân lực giữa Lào và Việt Nam.

Về phía Việt Nam,trong bối cảnh ASEAN đang đứng trước nhiều thách thức mới từ cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, các vấn đề an ninh phi truyền thống và yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, Việt Nam ngày càng thể hiện vai trò chủ động trong việc đề xuất sáng kiến, thúc đẩy đối thoại và tăng cường liên kết khu vực. Vì vậy, việc củng cố quan hệ với Lào không chỉ mang ý nghĩa truyền thống mà còn gắn với lợi ích phát triển và an ninh chiến lược. Một nước Lào ổn định, phát triển và hội nhập hiệu quả sẽ góp phần tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực biên giới phía Tây của Việt Nam, đồng thời tăng cường khả năng kết nối kinh tế giữa Việt Nam với Tiểu vùng sông Mekong mở rộng và lục địa Đông Nam Á.

Ngoài ra, đây cũng là dịp để lãnh đạo cấp cao hai nước rà soát toàn diện việc triển khai các thỏa thuận đạt được trong thời gian qua, đặc biệt là kết quả Cuộc gặp thường niên giữa hai Bộ Chính trị Việt Nam và Lào, Kỳ họp lần thứ 48 Ủy ban Liên Chính phủ về hợp tác song phương Việt Nam - Lào và các thỏa thuận cấp cao khác. Trên cơ sở đó, lãnh đạo cấp cao hai nước đề ra các quyết sách mới nhằm đưa hợp tác Việt Nam - Lào bước sang giai đoạn phát triển sâu sắc, thực chất và hiệu quả hơn.[1]

Từ góc độ đó, chuyến thăm của Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone đến Việt Nam phản ánh xu hướng phát triển của quan hệ Việt Nam – Lào từ việc chủ yếu dựa trên nền tảng hữu nghị truyền thống sang giai đoạn kết hợp chặt chẽ hơn giữa yếu tố chính trị - chiến lược với yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone trao đổi về các biện pháp thúc đẩy kết nối giữa 2 nền kinh tế Việt Nam và Lào. Ảnh: https://laodong.vn/thoi-su/viet-nam-lao-chuyen-manh-tu-hop-tac-huu-nghi-sang-hop-tac-hieu-qua-1715222.ldo

Ý nghĩa đối với liên kết, hợp tác khu vực

Một điểm đáng chú ý là chuyến thăm của Thủ tướng Sonexay Siphandone gắn liền với việc tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 – diễn đàn đa phương quan trọng do Việt Nam khởi xướng nhằm tạo không gian trao đổi về tương lai phát triển của ASEAN. Theo Ban tổ chức, Diễn đàn năm 2026 mang chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm”[2], với sự tham gia của lãnh đạo các nước ASEAN, các tổ chức quốc tế, giới nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp. Vì vậy, chuyến thăm mang ý nghĩa quan trọng đối với tiến trình liên kết khu vực trong bối cảnh ASEAN đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới.

Trước hết, việc Thủ tướng Sonexay Siphandone tham dự 2 trong 3 kỳ Diễn đàn Tương lai ASEAN (2024 và 2026) tiếp tục thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của Lào đối với sáng kiến do Việt Nam khởi xướng nhằm thúc đẩy đối thoại chiến lược về tương lai ASEAN. Sự tham gia tích cực của Lào không chỉ phản ánh sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa hai nước trong các vấn đề khu vực, mà còn cho thấy quyết tâm chung của Việt Nam và Lào trong việc đóng góp vào việc xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường, sáng tạo, lấy người dân làm trung tâm và giữ vững vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực đang định hình.[3]

Thứ hai, chuyến thăm phản ánh xu hướng gia tăng vai trò của các nước vừa và nhỏ trong việc định hình các vấn đề khu vực. Sự phối hợp giữa Việt Nam và Lào trong các cơ chế ASEAN, hợp tác Mekong và các diễn đàn đa phương khác cho thấy các nước Đông Nam Á không chỉ là đối tượng chịu tác động của các biến động quốc tế mà còn đang ngày càng chủ động tham gia định hình môi trường khu vực theo hướng hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Thứ ba, chuyến thăm góp phần thúc đẩy kết nối và thu hẹp khoảng cách phát triển trong ASEAN. Là hai quốc gia nằm ở khu vực Tiểu vùng Mekong, Việt Nam và Lào có lợi ích chung trong việc thúc đẩy kết nối hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng và thương mại xuyên biên giới. Việc tăng cường hợp tác giữa hai nước không chỉ mang lại lợi ích song phương mà còn hỗ trợ quá trình hội nhập kinh tế khu vực, đặc biệt trong việc kết nối các khu vực nội lục của Lào với các tuyến giao thương quốc tế thông qua hệ thống cảng biển và hành lang kinh tế của Việt Nam. Điều này phù hợp với mục tiêu xây dựng một ASEAN phát triển cân bằng và bao trùm hơn.

Chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone cho thấy quan hệ Việt Nam – Lào đang bước sang giai đoạn phát triển mới, trong đó hợp tác song phương được gắn kết chặt chẽ hơn với các mục tiêu phát triển, hội nhập và nâng cao vai trò của mỗi nước trong ASEAN. Đây cũng là cơ sở quan trọng để hai nước tiếp tục đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển bền vững ở khu vực Đông Nam Á trong những năm tới.

Lê Hòa, Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á,

Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương