Ngày 23/6/2026, Kemkomdigi chính thức khởi động DEAL 2026 tại Jakarta. Theo Bộ trưởng Truyền thông và Kỹ thuật số Indonesia Meutya Hafid, DEAL được xây dựng như một phong trào liên kết và đoàn kết giữa các thành phần của hệ sinh thái số quốc gia, tập trung vào ba mục tiêu chính là đẩy nhanh chuyển đổi số, nâng cao năng suất và bảo đảm tính bền vững của hệ sinh thái số[1]. Thay vì triển khai các chương trình chuyển đổi số riêng lẻ, DEAL 2026 hướng tới hình thành một không gian hợp tác chung, trong đó các bên cùng xác định nhu cầu, nguồn lực và giải pháp để đưa các sáng kiến số vào thực tiễn. Cách tiếp cận này phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách chuyển đổi số của Indonesia. Chính phủ không chỉ xem chuyển đổi số là quá trình phát triển hạ tầng viễn thông hoặc gia tăng số người sử dụng công nghệ, mà còn đặt trọng tâm ngày càng lớn hơn vào khả năng chuyển việc sử dụng công nghệ thành năng suất, đổi mới sáng tạo và lợi ích kinh tế - xã hội cụ thể. Bộ trưởng Meutya Hafid nhấn mạnh DEAL 2026 không phải là một diễn đàn mang tính hình thức, mà là cơ chế nhằm thống nhất hành động giữa các chủ thể, qua đó hướng tới công bằng số và tự chủ công nghệ cho người dân Indonesia[2].

Để triển khai DEAL 2026, Bộ Truyền thông và Kỹ thuật số cùng các đối tác xác lập tám gói hợp tác chiến lược bao quát nhiều mắt xích của hệ sinh thái số Indonesia, bao gồm: (1) tăng cường kết nối và giá trị gia tăng của ngành viễn thông; (2) bảo vệ người tiêu dùng số; (3) thúc đẩy đổi mới số và doanh nhân công nghệ; (4) xây dựng hệ sinh thái số lành mạnh và an toàn; (5) củng cố hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia; (6) hợp tác phát triển hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo (AI) quốc gia; (7) mở rộng bao trùm số và ứng dụng các công nghệ mới; và (8) ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả, giảm chi phí logistics[3].

Việc xác định 08 lĩnh vực trên cho thấy DEAL 2026 có phạm vi tương đối toàn diện. Bên cạnh các vấn đề truyền thống như kết nối viễn thông và phát triển doanh nghiệp công nghệ, Indonesia đặc biệt chú trọng AI, an toàn không gian số, bảo vệ người tiêu dùng và đưa công nghệ vào các ngành kinh tế thực. Đây cũng là bước chuyển từ cách tiếp cận tập trung chủ yếu vào “số hóa” sang phát triển một hệ sinh thái số có khả năng liên kết giữa hạ tầng, nhân lực, doanh nghiệp, đổi mới sáng tạo và quản trị.

Đáng chú ý, một số chương trình trong khuôn khổ DEAL đã được triển khai ở cấp địa phương. Theo Bộ Truyền thông và Kỹ thuật số, các công nghệ Internet vạn vật (IoT) đang được ứng dụng để hỗ trợ các nhóm nông dân và người nuôi trồng thủy sản tại Sleman, Banjarnegara và Lamongan. Các chương trình đào tạo AI thực hành cũng được triển khai cho khoảng 100-150 doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) tại Wonogiri và Banyuwangi…[4]. Những chương trình này cho thấy Chính phủ Indonesia muốn đưa chuyển đổi số xuống các lĩnh vực và địa phương cụ thể, thay vì tập trung chủ yếu tại các trung tâm công nghệ lớn. Nông nghiệp, thủy sản và MSME được xem là những khu vực có vai trò quan trọng đối với việc làm và sinh kế của người dân và đang trở thành đối tượng trực tiếp của quá trình ứng dụng công nghệ mới.

Ở góc độ chiến lược, DEAL 2026 không phải là một sáng kiến riêng lẻ mà được đặt trong định hướng dài hạn của Tầm nhìn Kỹ thuật số Indonesia 2045 (VID 2045). Theo Thứ trưởng Nezar Patria, những bước đi trong giai đoạn hiện nay sẽ có ý nghĩa quyết định đối với khả năng Indonesia đạt được mục tiêu tự chủ công nghệ vào năm 2045. Do đó, hợp tác giữa Chính phủ và các thành phần của hệ sinh thái số được xem là một trong những điều kiện then chốt[5]. Hướng tới mục tiêu trên, Indonesia cũng chủ trương tăng cường hợp tác với các đối tác nước ngoài nhằm tiếp nhận kinh nghiệm, công nghệ và phát triển nguồn nhân lực số. Một ví dụ liên quan đến Việt Nam là hợp tác giữa FPT và Bộ Kế hoạch Phát triển Quốc gia Indonesia (Bappenas) trong lĩnh vực chuyển đổi số. Hai bên đã trao đổi về các hướng hợp tác liên quan đến AI, phát triển nguồn nhân lực, xây dựng thành phố thông minh và các giải pháp chuyển đổi số phục vụ mục tiêu phát triển dài hạn của Indonesia đến năm 2045[6].

Ảnh: Hội thảo hợp tác chuyển đổi số giữa Tập đoàn FPT và Bộ Kế hoạch Phát triển Quốc gia Indonesia (Bappenas) diễn ra ngày 21/7/2025 tại Thủ đô Jakarta, Indonesia.

Nguồn: https://digital.fpt.com/news-event/fpt-va-bappenas-thuc-day-hop-tac-chien-luoc-trong-chuyen-doi-so-huong-toi-muc-tieu-the-he-vang-indonesia-2045.

Có thể thấy, thông qua DEAL 2026, Tầm nhìn Kỹ thuật số Indonesia 2045 được thể hiện qua ba đặc điểm đáng chú ý sau:

Thứ nhất, chuyển đổi số ngày càng được tiếp cận theo hướng hệ sinh thái. Nhà nước giữ vai trò định hướng và kết nối, nhưng doanh nghiệp, trường đại học, startup, nhà đầu tư, MSME, cộng đồng và chính quyền địa phương cùng tham gia vào quá trình thực hiện.

Thứ hai, trọng tâm chính sách đang dịch chuyển từ mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ sang nâng cao năng suất và giá trị gia tăng. Việc đưa IoT vào nông nghiệp và thủy sản, đào tạo AI cho MSME hay ứng dụng công nghệ vào logistics cho thấy chuyển đổi số được gắn ngày càng chặt với hoạt động của nền kinh tế thực.

Thứ ba, Indonesia đang đặt chuyển đổi số trong mục tiêu dài hạn về tự chủ công nghệ quốc gia. Với thị trường số lớn nhất Đông Nam Á, nước này không muốn chỉ trở thành thị trường tiêu thụ sản phẩm và nền tảng công nghệ nước ngoài mà còn hướng tới nâng cao năng lực đổi mới, phát triển nhân lực và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

DEAL 2026 phản ánh nỗ lực của Indonesia trong việc chuyển từ các chương trình số hóa phân tán sang xây dựng một hệ sinh thái số có sự điều phối và liên kết chặt chẽ hơn. Hiệu quả thực tế của sáng kiến sẽ phụ thuộc vào khả năng triển khai 08 gói  hợp tác chiến lược thành các chương trình có thể đo lường được, thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng, nâng cao năng lực công nghệ của MSME… Bên cạnh đó, việc gắn kết chuyển đổi số với năng suất, bao trùm số và tự chủ công nghệ cho thấy Indonesia đang định hình chuyển đổi số không chỉ như một chương trình công nghệ, mà còn như một bộ phận của chiến lược phát triển quốc gia dài hạn.

Hoàng Thị Giang

Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á

Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương

Tài liệu tham khảo và trích dẫn

[1] Bộ Truyền thông và Kỹ thuật số thúc đẩy sự đoàn kết kỹ thuật số thông qua Diễn đàn DEAL: Sự phối hợp giữa chính phủ, ngành công nghiệp và các vùng để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số (Kementerian Komunikasi dan Digital Republik Indonesia, Kemkomdigi Rajut Solidaritas Digital Lewat Forum DEAL: Sinergi Pemerintah, Industri, dan Daerah untuk Percepatan Transformasi Digital, 24/6/2026), https://djkpm.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/240/kemkomdigi-rajut-solidaritas-digital-lewat-forum-deal-sinergi-pemerintah-industri-dan-daerah-untuk-percepatan-transformasi-digital, truy cập 17/8/2026

[2] ANTARA, Bộ Truyền thông và Kỹ thuật số đã khởi xướng phong trào hợp tác nhằm thúc đẩy hệ sinh thái kỹ thuật số (Kemkomdigi inisiasi gerakan kolaborasi untuk majukan ekosistem digital, 23/6/2026), https://www.antaranews.com/berita/5619569/kemkomdigi-inisiasi-gerakan-kolaborasi-untuk-majukan-ekosistem-digital, truy cập 17/8/2026 

[3] Kementerian Komunikasi dan Digital Republik Indonesia, tài liệu về DEAL 2026; ANTARA, 23/6/2026. Tám gói hợp tác bao gồm kết nối viễn thông, bảo vệ người tiêu dùng, đổi mới và technopreneur, an toàn hệ sinh thái số, startup, AI, bao trùm số - công nghệ mới và logistics. https://djkpm.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/240/kemkomdigi-rajut-solidaritas-digital-lewat-forum-deal-sinergi-pemerintah-industri-dan-daerah-untuk-percepatan-transformasi-digital, truy cập 17/8/2026

[4]Komdigi, Bộ Truyền thông và Kỹ thuật số thúc đẩy sự đoàn kết kỹ thuật số thông qua Diễn đàn DEAL: Sự phối hợp giữa chính phủ, ngành công nghiệp và các vùng để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số (Kemkomdigi Rajut Solidaritas Digital Lewat Forum DEAL: Sinergi Pemerintah, Industri, dan Daerah untuk Percepatan Transformasi Digital), xem tại: https://djkpm.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/240/kemkomdigi-rajut-solidaritas-digital-lewat-forum-deal-sinergi-pemerintah-industri-dan-daerah-untuk-percepatan-transformasi-digital, truy cập 17/8/2026

[5] Kementerian Komunikasi dan Digital Republik Indonesia, Thứ trưởng Nezar Patria: Chìa khóa của nền kinh tế số không phải là thị trường lớn, mà là hợp tác hệ sinh thái (Wamen Nezar Patria: Kunci Ekonomi Digital Bukan Pasar Besar, tetapi Kolaborasi Ekosistem, 23/6/2026). https://portal.komdigi.go.id/kanal-publik/berita-kini/10338, truy cập 17/8/2026

[6] FPT Digital, FPT và Bappenas thúc đẩy hợp tác chiến lược trong chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu “Thế hệ Vàng Indonesia 2045”. https://digital.fpt.com/news-event/fpt-va-bappenas-thuc-day-hop-tac-chien-luoc-trong-chuyen-doi-so-huong-toi-muc-tieu-the-he-vang-indonesia-2045, truy cập 17/8/2026