Australia và Nhật Bản tăng cường hợp tác an ninh kinh tế và chuỗi cung ứng chiến lược
Ngày 4/5/2026, Thủ tướng Australia Anthony Albanese và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã ký Tuyên bố chung về Hợp tác An ninh Kinh tế tại Canberra, đánh dấu bước phát triển mới trong Quan hệ Đối tác Chiến lược Đặc biệt giữa hai nước trong bối cảnh môi trường kinh tế - an ninh khu vực và toàn cầu ngày càng biến động.
Theo tuyên bố chung,
Australia và Nhật Bản cam kết tăng cường phối hợp nhằm xây dựng các chuỗi cung
ứng an toàn và có khả năng chống chịu cao hơn đối với các lĩnh vực chiến lược
như năng lượng, khoáng sản quan trọng, lương thực và công nghệ then chốt. Hai
nước cũng nhất trí mở rộng hợp tác trong bảo vệ công nghệ mới nổi, tăng cường
phối hợp chính sách an ninh kinh tế và tham vấn lẫn nhau trong các tình huống
khẩn cấp liên quan đến gián đoạn chuỗi cung ứng hoặc các hành vi cưỡng ép kinh
tế.
Tuyên bố nhấn mạnh rằng
khả năng chống chịu kinh tế và công nghệ ngày càng trở thành nền tảng của an
ninh quốc gia. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng tại khu vực Ấn Độ
Dương – Thái Bình Dương, Australia và Nhật Bản khẳng định sẽ phối hợp nhằm bảo
vệ trật tự kinh tế quốc tế dựa trên luật lệ, đồng thời phản đối các biện pháp
hạn chế xuất khẩu, các chính sách phi thị trường và các hình thức cưỡng ép kinh
tế có thể gây tổn hại tới chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt đối với khoáng sản
chiến lược.
Thủ tướng Australia Anthony Albanese (trái) và Thủ tướng Nhật Bản Sanae
Takaichi tại cuộc gặp ở Canberra ngày 4/5/2026. Ảnh: Kyodo/TTXVN
Một trong những trọng tâm
hợp tác nổi bật là lĩnh vực năng lượng và khoáng sản quan trọng. Australia tái
khẳng định vai trò là nhà cung cấp đáng tin cậy về năng lượng và khoáng sản cho
Nhật Bản, trong khi Nhật Bản tiếp tục là nguồn đầu tư quan trọng giúp Australia
phát triển chuỗi cung ứng chiến lược. Hai bên cam kết thúc đẩy các dự án hợp
tác về đất hiếm, gallium, luyện kim, năng lượng sạch và quá trình chuyển đổi
năng lượng, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tài chính chiến lược
như Japan Organization for Metals and Energy Security (JOGMEC), Japan Bank for
International Cooperation (JBIC) và Export Finance Australia.
Ngoài ra, Australia và
Nhật Bản cũng thống nhất mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ mới nổi
như trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, công nghệ lượng tử, công nghệ
sinh học, không gian, cáp ngầm và viễn thông. Hai nước sẽ thúc đẩy liên kết giữa
chính phủ, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các cơ sở học thuật nhằm nâng cao
năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và bảo vệ an ninh công nghệ.
Về hợp tác khu vực, hai
bên khẳng định sẽ tăng cường phối hợp trong các cơ chế đa phương như Quad,
APEC, CPTPP và ASEAN nhằm thúc đẩy khả năng chống chịu kinh tế của khu vực Ấn
Độ Dương – Thái Bình Dương. Australia và Nhật Bản cũng cam kết hỗ trợ xây dựng
hạ tầng chất lượng cao, bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi xanh và
tăng cường kết nối số an toàn trong khu vực.
Phát biểu sau lễ ký kết,
Thủ tướng Anthony Albanese nhấn mạnh Australia và Nhật Bản đang hành động để
bảo vệ nền kinh tế hai nước trước các cú sốc và bất ổn trong tương lai thông
qua việc xây dựng các chuỗi cung ứng an toàn và bền vững hơn. Ngoại trưởng Penny
Wong cho rằng hai nước “đang có mức độ đồng thuận chiến lược sâu sắc hơn bao
giờ hết”, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh kinh tế và khả năng chống chịu chiến
lược.
Việc ký kết Tuyên bố chung
về Hợp tác An ninh Kinh tế tiếp tục phản ánh xu hướng tăng cường liên kết giữa
các cường quốc tầm trung trong khu vực nhằm ứng phó với các rủi ro địa chính
trị, gián đoạn chuỗi cung ứng và cạnh tranh công nghệ ngày càng gia tăng. Đồng
thời, động thái này cũng cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của Australia và
Nhật Bản trong việc định hình cấu trúc kinh tế - an ninh tại khu vực Ấn Độ
Dương – Thái Bình Dương.
Nguồn: Australia-Japan
Joint Declaration on Economic Security Cooperation, https://www.pmc.gov.au/resources/australia-japan-joint-declaration-economic-security-cooperation
TA